«Եկեղեցին անջատ է պետությունից, բայց եկեղեցին չի կարող դուրս լինել պետությունից, և ավելին՝ եկեղեցին չի կարող պետություն լինել պետության մեջ»,- այս մասին ասել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ ֆեյսբուքյան իր էջում ներկայացնելով «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախընտրական ծրագիրը:
«Քաղաքացիական պայմանագիր»-ն իր նախընտրական ծրագրում ներառել է Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու բարենորոգման օրակարգը և որդեգրել ճանապարհային քարտեզ․
ա) Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու փաստացի պետի հեռացում՝ հանգստի կոչում,
բ) սահմանված կարգով կաթողիկոսական տեղապահի ընտրություն,
գ) Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու կանոնադրության ընդունում. կանոնադրությամբ պետք է սահմանվեն ամրագրված սկզբունքների պահպանման, ֆինանսական թափանցիկության և հոգևորականների բարեվարքության ապահովման կառուցակարգեր,
դ) սահմանված կարգով Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ընտրություն:
«Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու բարենորոգման օրակարգը ծառայում է եկեղեցին քաղաքականությունից դուրս բերելու միջոցով Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական կարգի լիարժեք վերականգնմանը»,- ասել է Փաշինյանը:
Վարչապետը վստահեցրել է, որ բարենորոգման օրակարգը ոչ թե եկեղեցու դեմ է, այլ հանուն եկեղեցու է։
«Եկեղեցին առաջին հերթին հավատացյալ համայնքն է, ժողովուրդն է, մարդիկ են եկեղեցին: Այո՛, հոգևոր սպասավորները եկեղեցու մաս են, բայց հոգևոր սպասավորները եկեղեցին չեն: Եկեղեցին ժողովուրդն է, որովհետև Հիսուս Քրիստոսն ասում է. «Այնտեղ, որտեղ իմ անունով երեք հոգի կհավաքվեն, դա է եկեղեցին»։ Խնդիրն այն է, որ եկեղեցու գործող գլխի գործունեության արդյունքում եկեղեցի-ժողովուրդ կապը գնալով ավելի ու ավելի է թուլանում»,- նշել է Փաշինյանը:
Վարչապետը մեկնաբանել է, թե ինչու է եկեղեցու բարենորոգման օրակարգն ընդգրկվել իր գլխավորած ուժի նախընտրական ծրագրում։
«Մենք դիմում ենք ժողովրդին, որովհետև, այո՛, եկեղեցին առաջին հերթին ժողովուրդն է, և ընտրություններն էլ, մեծ հաշվով, դատ են: Եկեղեցին, ըստ էության, պաշտոնապես ամբողջությամբ զբաղված է քաղաքական գործունեությամբ. հոգևոր քարոզները թողած՝ զբաղված են քաղաքական քարոզներով, և ընդ որում, այդ թվում մարդիկ շատ հաճախ անցել են և անցնում են օրենքի գծերը՝ սրանից բխող բոլոր հետևանքներով»,- նշել է Փաշինյանը:
Հայաստանի իշխանության և եկեղեցու հարաբերությունները բաց հակամարտության փուլ են մտել 2025-ի մայիսից, երբ Գարեգին Բ կաթողիկոսը Շվեյցարիայում մասնակցեց արցախցիների վերաբերյալ միջազգային համաժողովի։ Հայաստանի կառավարությունը համարում է, որ Ղարաբաղի հարցը փակված է և «չի շարունակելու Ղարաբաղյան շարժումը»։
Հայաստանում պետություն - եկեղեցի լարվածության նախադրյալները ձևավորվել էին ավելի վաղ՝ դեռ 2018-ին իշխանափոխությունից հետո, երբ կաթողիկոսի հրաժարականի պահանջով շարժում ձևավորվեց, իսկ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սկսեց հրապարակային քննադատել եկեղեցու գործունեությունը։ Ավելի ուշ կողմերի միջև պարբերաբար եղան են տարաձայնություններ՝ քաղաքական գործընթացներին եկեղեցու ներգրավվածության, կրթական և արտաքին քաղաքական հարցերի շուրջ։ 2020-ի Ղարաբաղյան պատերազմում Հայաստանի պարտությունից հետո եկեղեցին այն հաստատությունների թվում էր, որը պահանջեց վարչապետի հրաժարականը։
Պատմություններ
