Չինաստանի Շենժեն քաղաքում ավարտվել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի, Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինի եռակողմ հանդիպումը։ Նոյեմբերի 19-ին կայացած հանդիպմանը երեք երկրների առաջնորդները քննարկել են Ուկրաինայի պատերազմը, միջուկային սպառազինությունների վերահսկումը և միջազգային անվտանգության հարցերը։ Հանդիպումը տևել է 1,5 ժամ։
Հանդիպումը կայացել է Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության (APEC) 33-րդ գագաթնաժողովի շրջանակում։
«Մենք իսկապես պատմություն ենք կերտում», - հայտարարել է Թրամփը բանակցությունների սկզբում՝ ընդգծելով, որ երեք երկրներն առանձնահատուկ պատասխանատվություն են կրում միջազգային անվտանգության համար։
ԱՄՆ նախագահի խոսքով՝ Վաշինգտոնը, Մոսկվան և Պեկինը կարող են համատեղ քննարկել միջուկային սպառազինությունների կրճատումն ու դրանց կիրառման վտանգի նվազեցումը։ Նա ընդունել է, որ միջուկային զինանոցներից հրաժարվելը բարդ գործընթաց է։
Պուտինն իր հերթին հայտարարել է, որ երեք երկրներն ընդհանուր շահեր ունեն տարածաշրջանային հակամարտությունների, այդ թվում՝ Ուկրաինայի պատերազմի կարգավորման հարցում։
Ռուսաստանի նախագահը նաև ընդգծել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում երեք երկրների ունեցած դերն ու միջազգային անվտանգության պահպանման հարցում նրանց պատասխանատվությունը։
Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինը կոչ է արել հրաժարվել հակամարտության տրամաբանությունից և խոշոր տերությունների հարաբերությունները կառուցել փոխադարձ հարգանքի, խաղաղ գոյակցության ու համագործակցության հիման վրա։
«Պատմությունը մեզ սովորեցնում է, որ երբ մեծ տերություններն ապրում են համերաշխ, աշխարհում խաղաղություն է։ Երբ մեծ տերությունները բախվում են, աշխարհում խառնաշփոթ է սկսվում»,- հայտարարել է Սի Ծինփինը։
Չինաստանի պետական CCTV հեռուստաընկերության փոխանցմամբ՝ Սին առաջարկել է ստեղծել ճգնաժամային հաղորդակցության և կանխարգելման մեխանիզմներ՝ սխալ գնահատականների և հնարավոր բախումների վտանգը նվազեցնելու համար։
Նա նաև հանդես է եկել միջուկային զենքի վերացման օգտին՝ ընդգծելով, որ միջուկային պատերազմում հնարավոր չէ հաղթել, և այն երբեք չպետք է մղվի։
Չինաստանի առաջնորդը կոչ է արել երեք երկրներին շարունակել հակամարտող կողմերին բանակցությունների մղելու ջանքերը և տարաձայնությունները լուծել քաղաքական ու դիվանագիտական ճանապարհով։
Եռակողմ բանակցություններից առաջ Թրամփը առանձին հանդիպումներ էր ունեցել Պուտինի և Սի Ծինփինի հետ։
Կրեմլի նախագահի օգնական Յուրի Ուշակովի փոխանցմամբ՝ Թրամփի և Պուտինի շուրջ 40 րոպեանոց հանդիպման գլխավոր թեման Ուկրաինայի պատերազմն էր։ Քննարկվել են նաև ռուս-ամերիկյան հարաբերությունները և եռակողմ բանակցությունների նախապատրաստումը։ Կոնկրետ պայմանավորվածությունների մասին չի հայտարարվել։
Սի Ծինփինի հետ հանդիպման ընթացքում Թրամփը հայտարարել էր, որ ԱՄՆ-ն ու Չինաստանը կարող են համատեղ նպաստել Ուկրաինայի պատերազմի դադարեցմանը։ Կողմերն անդրադարձել էին նաև Հորմուզի նեղուցով էներգակիրների մատակարարմանը և Իրանի միջուկային ծրագրին։
Եռակողմ բանակցությունները տեղի են ունեցել 2026 թվականի փետրվարին ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի միջև ռազմավարական միջուկային սպառազինությունների սահմանափակման New START պայմանագրի ժամկետի ավարտից հետո։ Դա երկու երկրների միջև գործող վերջին համաձայնագիրն էր, որը պարտադիր սահմանափակումներ էր նախատեսում ռազմավարական միջուկային զինանոցների համար։
Թրամփը ցանկանում է սպառազինությունների վերահսկման նոր համաձայնագրում ներգրավել նաև Չինաստանին։ Պեկինը նախկինում դեմ է արտահայտվել այդ ձևաչափով բանակցություններին՝ մատնանշելով իր միջուկային զինանոցի զգալիորեն փոքր ծավալը՝ համեմատած ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի հետ։
Հանդիպմանը Ուկրաինայի ներկայացուցիչներ չեն մասնակցել։ Կիևը բազմիցս հայտարարել է, որ Ուկրաինայի ապագային վերաբերող որոշումներ չպետք է կայացվեն առանց իր մասնակցության։
Չնայած երեք առաջնորդների՝ համագործակցության անհրաժեշտության մասին հայտարարություններին, Ուկրաինայի պատերազմի դադարեցման, միջուկային սպառազինությունների կրճատման կամ հետագա բանակցությունների վերաբերյալ նոր համաձայնությունների մասին տեղեկություններ չեն հրապարակվել։












