Լիբանանում Ցեղասպանությունը վերապրածների գերեզմանները քանդման վտանգի տակ են

Պատմական «Թռչնաբույն» անվամբ հայտնի գերեզմանատունը, Բիբլոս, Լիբանան

Լիբանանի ծովափնյա Բիբլոս քաղաքում Հայոց ցեղասպանության վերապրածների շիրիմները տեղափոխվելու են, որպեսզի տեղում հյուրանոց կառուցվի, հաղորդում է լիբանանյան Beirutreport.com կայքը:Հոդվածը թարգմանաբար կրճատ ներկայացված է ստորև:

Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցից շուրջ երկու ամիս անց ցեղասպանությունը վերապրածների հարազատները պայքար են մղում իրենց հարազատների աճյունների արտաշիրիմումը կանխելու համար: Արտաշիրիմումն արվում է Բիբլոսում հերթական ճոխ հյուրանոցային համալիրներից մեկի կառուցման համար:

Հունիսի 29-ի առավոտյան մի խումբ բանվորներ ոստիկանության ուղեկցությամբ եկել են պատմական գերեզմանատուն գերեզմանները քանդելու համար, սակայն վերջին պահին նրանց գործողությունները կանխվել են դատարանի որոշմամբ, որը կայացվել է վերապրածներից մեկի հարազատների հայցի հիման վրա: Վերջիններս դատարան հայց էին ներկայացրել մարտին, երբ հայտնի էր դարձել ծովափնյա այդ հատվածի մասնավորեցման նախագծի մասին, և դատավորը գործով հետաքննություն էր սկսել: Չնայած հետաքննություննը դեռ չի ավարտվել, հունիսի 29-ին գերեզմանները փորելու փորձ է արվել:

Վարդանը Ավագյանը, որը 1894թ. Թուրքիայից Լիբանան ներգաղթած և Ցեղասպանությունը վերապրած Հակոբ Ավագյանի ծոռն է, վերջին երկու ամիսներին ակտիվորեն ներգրավված է գործում: Նրա խոսքով՝ ինքը և իր ընտանիքի անդամները տեղական իշխանություններին տեղեկացրել են բանվորների՝գերեզմանատուն գալու մասին, փաստաբանի միջոցով կապվել են դատավորի հետ, որը փորման գործողությունները ժամանակավորապես դադարեցնելու որոշում է ընդունել մինչև հետաքննության ավարտը:

Մարտին հաղորդվել էր, որ հայկական եկեղեցին, որի հսկողության տակ է գտնվում գերեզմանատունը, ամենայն հավանականությամբ իր ծովափնյա սեփականությունը վարձակալության հանձնելու մասին պայմանագիր է կնքել ներդրողի հետ: Բացի այդ՝ առկա  է մտահոգություն, որ հենց եկեղեցու շենքը, որը Լիբանանում ամենահին հայկական եկեղեցիներից մեկն է, ևս կարող է օգտագործվել որպես սպա կենտրոն կամ ռեստորան ապագա հյուրանոցի համար, որը կապվում է Լիբանանի  հաղորդակցության նախկին նախարար Ժան-Լուի Կորդահի անվան հետ:

1900-ականներին «Թռչնաբույն» անվամբ հայտնի այս ափը հոլանդական միսիոներական որբատան և դպրոցի մի մասն էր, որը Ցեղասպանությունը վերապրած բազմաթիվ մարդկանց համար օթևան է եղել՝ ավելի ուշ դառնալով Լիբանանի ամենահին հայկական համայնքներից մեկի խարիսխը:

Ավագյանի խոսքով՝ գերեզմանատունը ներկայում հնությունների պետական վարչության իրավասության ներքո է և ընդամենը մի քանի մետր է հեռու Բիբլոսի պատմական՝ 10-հազարամյա նավահանգստից: Ավագյանը նշել է, որ դատավորը փորման աշխատանքների դադարեցման որոշում է կայացրել, քանի  որ վարչությունը դեռ պետք է հստակեցնի այս հարցում իր դիրքորոշումը:

Եկեղեցին հայտարարել է, որ աճյունները կամփոփվեն ափից բավական հեռու գտնվող նոր գերեզմանատանը, սակայն դա, ամենայն հավանականությամբ, կլինի եղբայրական գերեզման:

Գաղափարը, որ եկեղեցու շենքը կարող է  որպես կառույց օգտագործվել հյուրանոցի համար, հայ համայնքից շատերի դժգոհությունն  է առաջացրել, քանի որ նրանք հաճախ են գալիս եկեղեցի աղոթելու կամ ընտանեկան միջոցառումենրի համար: Բացի այդ՝ նրանց մի մասը հաճախել է նաև եկեղեցու մասը կազմող տարրական դպրոցը:

Բիբլոսի տարածքը Լիբանանի հանրությանը քիչ հասանելի ծոփանյա հատվածներից է: Այստեղ ափի երկարությամբ կառուցվել են մի քանի վիճելի համարվող հյուրանոցային համալիրներ, այդ թվում հայտնի՝ Edde Sands-ը, որտեղ  գները չափազանց հեռու են միջին լիբանանցու գրպանի պարունակությունից: