Բ­յու­ջեն կյու­ղեն ավ­տո­յու­ղե­րով

Ան­ցած տար­վա նո­յեմ­բե­րի վեր­ջին ԱԺ-ն ըն­դու­նեց «Ակ­ցի­զա­յին հար­կի մա­սին» օ­րեն­քում փո­փո­խու­թյուն­ներ և լ­րա­ցում­ներ կա­տա­րե­լու մա­սին Կա­ռա­վա­րու­թյան ներ­կա­յաց­րած օ­րի­նա­գի­ծը, ըստ ո­րի՝ 2012թ. հուն­վա­րի 1-ից տե­ղա­կան ար­տադ­րու­թյան գա­րեջ­րի ակ­ցի­զա­յին հար­կը բարձ­րաց­վում էր 50%-ով և հա­վա­սա­րեց­վում ներ­մուծ­վո­ղին (30%, բայց ոչ պա­կաս, քան 1 լ­-ի հա­մար Դ105), իսկ ավ­տո­մո­բի­լա­յին յու­ղե­րը դառ­նում էին են­թաակ­ցի­զա­յին ապ­րանք (ակ­ցի­զա­յին հար­կի դրույ­քա­չա­փը՝ 10%, բայց ոչ պա­կաս, քան Դ400/1 կգ):

Պատ­գա­մա­վոր­նե­րը հապ­ճեպ ըն­դու­նե­ցին փո­փո­խու­թյուն­նե­րի փա­թե­թը: Այդ մա­սին վկա­յում է թե­կուզ քվեար­կու­թյան ըն­թաց­քը։ Օ­րի­նակ՝ «Երևան գա­րե­ջուր» ըն­կե­րու­թյան (ար­տադ­րում է «Կի­լի­կիա» գա­րե­ջու­րը) սե­փա­կա­նա­տեր, պատ­գա­մա­վոր Հա­կոբ Հա­կոբ­յա­նը և «Գ­յում­րի-­Գա­րե­ջուր» (ար­տադ­րում է «Գ­յում­րի» գա­րե­ջու­րը) ըն­կե­րու­թյան սե­փա­կա­նա­տեր, ԱԺ փոխ­նա­խա­գահ Սամ­վել Բա­լա­սան­յա­նը «կողմ» քվեար­կե­ցին ի­րենց բիզ­նես շա­հե­րից չբխող օ­րեն­քի նա­խագ­ծին։ Ա­մե­նայն հա­վա­նա­կա­նու­թյամբ՝ նրանք չեն ընդ­դի­մա­ցել Կա­ռա­վա­րու­թյա­նը, քա­նի որ 1լ գա­րեջ­րի ակ­ցի­զա­յին հար­կի ա­վե­լա­ցու­մը Դ35-ով լրջո­րեն չի ազ­դի շա­հույթ­նե­րի վրա և ա­վե­լա­ցու­մը կփո­խանց­վի սպա­ռող­նե­րի ու­սե­րին։ Կամ էլ գոր­ծա­րար-պատ­գա­մա­վոր­նե­րի վրա ո­րո­շա­կի ճնշում է ե­ղել օ­րի­նագ­ծին կողմ քվեար­կե­լու հա­մար:

Ինչ­պես և ս­պաս­վում էր, տա­րեսկզ­բից ար­դեն տե­ղա­կան ար­տադ­րու­թյան գա­րե­ջու­րը թան­կա­ցել է Դ20-30-ով: Օ­րի­նակ՝ «Գ­յում­րի» (0,5 լ) գա­րե­ջու­րը սու­պեր­մար­կետ­նե­րում վա­ճառ­վում է Դ360-ով, «Կի­լի­կիա»-ն՝ Դ330-ով։ Ե­թե հաշ­վի առ­նենք, որ Հա­յաս­տա­նում տա­րե­կան ար­տադր­վում է մոտ 15,5 մլն լ գա­րե­ջուր, ակ­ցի­զա­յին հար­կի դրույ­քա­չա­փի բարձ­րաց­ման արդ­յուն­քում պետբ­յու­ջե կմուտ­քագր­վի լրա­ցու­ցիչ ա­վե­լի քան Դ0,5 մլրդ։

Ավ­տո­մո­բի­լի շար­ժի­չի յու­ղը են­թաակ­ցի­զա­յին ապ­րանք­նե­րի շար­քում դա­սե­լով և ակ­ցի­զա­յին հար­կի դրույ­քա­չա­փը սահ­մա­նե­լով 10%, բայց ոչ պա­կաս, քան Դ400/1 կգ՝ Կա­ռա­վա­րու­թյու­նը նպաս­տել է նրան, որ 1 լ յու­ղը՝ կախ­ված տե­սա­կից, թան­կա­նա Դ500-900-ով: Ըստ էու­թյան՝ ակ­ցի­զա­յին հար­կի պատր­վա­կով յուղ ներկ­րող­նե­րը և վա­ճա­ռող­նե­րը գնե­րը ոչ հա­մա­չափ են բարձ­րաց­րել։

Հա­յաս­տա­նում շա­հա­գործ­վում է ա­վե­լի քան 380 հազ. ավ­տո­մե­քե­նա: Կո­պիտ հաշ­վար­կով՝ մի­ջին վա­րոր­դը տա­րե­կան եր­կու ան­գամ փո­խում է շար­ժի­չի յու­ղը՝ մի­ջի­նը օգ­տա­գոր­ծե­լով 8 լ (2x4): Այս հաշ­վար­կի դեպ­քում ստաց­վում է, որ յու­ղե­րի ակ­ցի­զա­յին հար­կից պետբ­յու­ջե կմուտ­քագր­վի շուրջ Դ1,2 մլրդ, իսկ ներկ­րող­նե­րի և վա­ճա­ռող­նե­րի լրա­ցու­ցիչ ե­կա­մուտ­նե­րը ոչ հա­մա­չափ բարձ­րաց­ման արդ­յուն­քում կկազ­մեն մոտ Դ1 մլրդ։

Փաս­տո­րեն, «Ակ­ցի­զա­յին հար­կի մա­սին» օ­րեն­քի փո­փո­խու­թյու­նն ա­ռա­ջին հեր­թին ընկ­նե­լու է վերջ­նա­կան սպա­ռո­ղի ու­սե­րին: