Ինչպես վեց տարի առաջ

Երեկ Ֆրանսիայի Սահմանադրական խորհուրդը (ՍԽ) հակասահմանադրական ճանաչեց Հայոց ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնող օրինագիծը, որն ընդունել էին Ֆրանսիայի խորհրդարանի երկու պալատները՝ Ազգային ժողովը և Սենատը: Եթե օրինագիծը չարժանանար ՍԽ-ի բացասական գնահատականին և վավերացվեր Ֆրանսիայի նախագահի կողմից, օրենքի ուժ կստանար, որը մինչև 1 տարվա ազատազրկում և 45 հազար եվրո տուգանք կնախատեսեր նրանց համար, ովքեր կհերքեին Հայոց ցեղասպանության փաստը:

Դեռ 2006թ. Ֆրանսիայի Ազգային ժողովն ընդունել էր օրինագիծ, որով 1915թ. Հայոց ցեղասպանության ժխտումը որակվում էր քրեորեն պատժելի արարք, և ժխտողներին սպասվում էր վերոնշյալ նույն պատիժը: Սակայն օրենքի ուժ ստանալու համար օրինագիծն այն ժամանակ չհաղթահարեց Սենատի բարյերը:

Կարծես նույն գործընթացն է և նույն հույսերը, ինչպես վեց տարի առաջ: Նույնն է նաև մղիչ ուժը՝ նախագահական ընտրությունները: Այսօր և՛ Սարկոզին, և՛ ընդդիմությունը կարիք ունեն ֆրանսահայության քվեի:

2007թ. նախագահական ընտրությունների նախօրեին Սարկոզին խոստացավ, որ ընտրվելու դեպքում օրինագծի վավերացման ուղղությամբ քայլեր կձեռնարկի, որպեսզի այն բերվի Սենատ: Ընտրվելուց կարճ ժամանակ անց իր պատվիրակի միջոցով թուրքերին հասկացրեց, որ օրինագիծը «կթաղվի» Սենատում:

Ֆրանսիայի Սահմանադրական խորհրդի կողմից հայկական օրինագիծը հակասահմանադրական որակելը կարծես Ֆրանսիայի քաղաքական մեծ խաղի մասը լինի, որը հարցականի տակ է դնում այդ երկրի իշխանությունների իրական մոտիվացիան: Ճիշտ է, Սարկոզին հայտարարել է, որ եթե Սահմանադրական խորհուրդը մերժի օրինագիծը, ինքը խորհրդարանում օրենսդրական նոր նախաձեռնությամբ է հանդես գալու:

Նույնիսկ եթե Սարկոզին անկեղծ է խոսում, դժվար է պատկերացնել, որ ապրիլին կայանալիք նախագահական ընտրությունների թոհուբոհում նա կարողանալու է դրա համար ժամանակ գտնել:

Զուտ նախընտրական պրագմատիզմի տեսանկյունից նայելով՝ կարելի է անել հետևյալ եզրակացությունները. 1. Սարկոզին շահեց հայ համայնքի համակրանքը, քանի որ հայոց հարցի համար «պայքարեց մինչև վերջ»: 2. Սարկոզին թուլացրեց Ֆրանսիայում ապրող շուրջ կես միլիոն թուրքերի զայրույթը, ինչը նույնպես կարևոր է նրա համար ընտրությունների նախօրեին: 3. Հակադրվելով Թուրքիային՝ Սարկոզին մինչև վերջ չգնաց և ֆրանսիական կապիտալի համար այդ երկրում հավելյալ բարդություններ չստեղծեց:

Այս ամենի մեջ երկու հարց անպատասխան է մնում՝ արդյոք ՍԽ-ն նույն դիրքորոշումը կարտահայտե՞ր նաև Հոլոքոստի համար, և արդյոք Գյումրիում ծնված Սարկոզիի անունը փոխե՞լու են ծնողները, թե՞ ոչ: