Վրաստանի խորհրդարան ԼԳԲՏ «քարոզչությունն» արգելող օրինագիծ կներկայացվի

Թաթա Շոշիաշվիլի, Ռոբին Ֆաբբրո, OC Media

Վրաստանի իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցության դաշնակիցները պատրաստվում են ԼԳԲՏ համայնքի «քարոզչությունն» արգելող օրինագիծ ներկայացնել խորհրդարան։ Նախաձեռնությունը հաջորդում է «Վրացական երազանք»-ի առաջնորդների արշավին, որի ընթացքում վերջիններս քննադատում էին ԼԳԲՏ համայնքի ներկայացուցիչներին՝ նրանց ներկայացնելով որպես չարիք։

Երեքշաբթի իշխանամետ «Եվրոպական սոցիալիստներ» կուսակցության առաջնորդ Պրիդոն Ինջիան հայտարարել է, որ օրինագիծը խորհրդարան կներկայացնեն շաբաթվա վերջին:

Նա ասել է, որ դրանով արձագանքում է ապրիլի 30-ին կառավարության մեկ այլ դաշնակից երգիչ Գիա «Ուծնոբի» Գաչեչիլաձեի առաջնորդած ցույցի ժամանակ հնչած պահանջներին։

«Վրացական երազանք»-ը նույնպես չի հապաղել աջակցություն հայտնելու այսպիսի օրենքին։

Կուսակցության խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Մամուկա Մդինարաձեն զգուշացրել է, որ ԼԳԲՏ համայնքի «քարոզչությունը» կարող է «կտրուկ մեծացնել կոնկրետ խմբի ներկայացուցիչների թիվը»։ Այս հայտարարությամբ նա արձագանքել է կառավարամետ «Իմեդի» հեռուստաալիքի հրապարակմանը, որը վերաբերում էր ԱՄՆ-ում ԼԳԲՏ մարդկանց թվի աճին:

«Այս հարցը շատ արդիական է դարձել ժամանակակից աշխարհում»,- ասել է նա։

Օրենսդրության մանրամասները դեռ պետք է հրապարակվեն։ Այնուամենայնիվ, այս քայլը հիշեցնում է ԼԳԲՏ համայնքի քարոզչության վերաբերյալ ռուսական օրենքը, որն ընդունվել է 2013-ին:

Այս քայլը նաև տեղի է ունենում այն բանից հետո, երբ իշխող կուսակցությունը ստիպված եղավ շրջադարձ կատարել օտարերկրյա գործակալների մասին նախատեսված օրենքի հարցում։ Այն ևս ապշեցուցիչ նմանություն ուներ ռուսական օրենսդրությանը, որն օգտագործվում է Ռուսաստանում քաղաքացիական հասարակության ու լրատվամիջոցներին ճնշելու համար:

Քանի որ կառավարությունը ստիպված եղավ հետքայլ անել, կառավարամետ լրատվամիջոցները փորձում էին վարկաբեկել օրինագծի դեմ պայքարող ցուցարարներին, այդ թվում՝ վկայակոչելով ցուցարարներից մեկի սեռական կողմնորոշումը, ում նկատմամբ ներկայում դատական գործ է ընթանում։

Մարտի սկզբին ցուցարարներն ուղիղ երկու գիշեր մինչև վաղ առավոտ շարունակեցին դիմակայել ոստիկաններին՝ կառավարությանը ստիպելով հրաժարվել օտարերկրյա գործակալների մասին օրենքից: Լուսանկարը՝ Մարիամ Նիկուրաձեի/OC Media։

«Վրացական երազանք» կուսակցության նախագահ Իրակլի Կոբախիձեն ևս նման հայտարարություններ է արել Լազարե Գրիգորիադիսի մասին՝ ասելով, թե «նրա բոլոր կողմնորոշումները խառնված են»:

ԵՄ-ի նկատմամբ միտումնավոր արհամարհա՞նք

ԵՄ-ն Վրաստանին հասկացրել էր, որ օտարերկրյա գործակալների մասին օրենքի ընդունումը անհամատեղելի կլինի միությանը երկրի անդամակցության հայտի հետ, որը հանրության շրջանում մեծ աջակցություն է վայելում:

ԼԳԲՏ համայնքի քարոզչության մասին օրենքը, հավանաբար, ևս Բրյուսելի դիմադրությանը կարժանանա:

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը 2017-ին վճռել էր, որ ԼԳԲՏ համայնքի քարոզչության վերաբերյալ Ռուսաստանի օրենքը խտրական է և խախտում է Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիան: Իսկ Եվրախորհրդի Վենետիկի հանձնաժողովի 2013-ի զեկույցում նշվում էր, թե քանի որ օրենքն արգելում է միայն «նույնասեռականության քարոզչությունը», այլ ոչ թե «հետերոսեքսուալ քարոզչությունը», ապա այն իր էությամբ խտրական է:

Թեև «Վրացական երազանք»-ի առաջնորդները պնդում են, թե դեռ հավատարիմ են ԵՄ-ին միանալու հանձնառությանը, Ուկրաինա Ռուսաստանի ներխուժումից ի վեր նրանք հաճախ են թշնամական վերաբերմունք արտահայտում ԵՄ-ի և ընդհանրապես Արևմուտքի նկատմամբ:

2022-ի հունիսին ԵՄ-ն հրաժարվեց Վրաստանին թեկնածուի կարգավիճակ տալ, ինչի հետևանքով Թբիլիսիում բողոքի զանգվածային ակցիաներ տեղի ունեցան։

ԵՄ-ին Վրաստանի անդամակցությանն աջակցող ցույցերը երկրի պատմության մեջ ամենախոշորներից էին։ Լուսանկարը՝ Մարիամ Նիկուրաձեի/OC Media։

Փոխարենը ԵՄ-ն Վրաստանին 12 հանձնարարական տվեց, որպեսզի վերանայվի անդամակցության հայտը։ Դրանք ներառում էին նաև «խոցելի խմբերի իրավունքներն ամրապնդելու համար արագ գործողությունների կատարումը»:

Առաջարկվող մյուս բարեփոխումները, ներառյալ դատական համակարգում քաղաքական միջամտության վերացումը, նույնպես մնացել են փակուղում: Ապրիլի 5-ին ԱՄՆ-ը պատժամիջոցների ենթարկեց վրացի չորս գործող և նախկին դատավորների, որոնք, հանրության մեծ մասի կարծիքով, դատական համակարգում գործող կառավարամետ «կլանի» անդամներ են:

Վրաստանը նաև հրաժարվել է մասնակցել Եվրոպայում ԱՄՆ-ի ընթացիկ զորավարժություններին: Երեքշաբթի պաշտպանության նախարար Ջուանշեր Բուրչուլաձեն այդ որոշումը հիմնավորել է մասնակցության «լոգիստիկ ծախսերով»։

Վրաստանում ԼԳԲՏ համայնքի իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող Գիորգի Տաբագարին ենթադրում է, որ ԼԳԲՏ համայնքի քարոզչության օրենքը կանխամտածված քայլ է, որով փորձ է արվում տորպեդահարել ԵՄ-ին երկրի անդամակցությունը:

«Նույնիսկ փոքր երեխային է հասկանալի, որ Եվրամիությանն ինտեգրվելու վրացական երազանքը շարունակում է սաբոտաժի ենթարկվել»,- ասել է նա՝ զգուշացնելով, որ առջևում «դժվար շաբաթներ» են սպասվում։

Չնայած վերջին տարիներին «Վրացական երազանք»-ի պաշտոնյաների շարունակ սաստկացող հոմոֆոբ հռետորաբանությանը, հատկապես վարչապետի պաշտոնում Իրակլի Ղարիբաշվիլիի վերանշանակումից հետո, կուսակցությունը ժամանակին ավելի հանդուրժող մոտեցում է ցուցաբերել այս հարցում:

2014-ին «Վրացական երազանքը» ընդունել է հակախտրական օրենսդրություն, որն արգելում է սեռով կամ գենդերով պայմանավորված խտրականության դրսևորում: