Civilnet
Նեյթ Օստիլեր, OC Media
Չորեքշաբթի ԵՄ-ն հրապարակել է իր տարեկան զեկույցը, որում մանրամասն նկարագրված են վերջին տարվա փոփոխությունները դաշինքին միանալ ձգտող տասը երկրների, այդ թվում՝ Վրաստանի վերաբերյալ: Վրաստանի՝ ԵՄ թեկնածու երկրի կարգավիճակ ստանալուց մեկ տարի անց Վրաստանում ԵՄ դեսպան Պավել Հերչինսկին հայտարարել է, թե «դժբախտաբար տոնելու շատ պատճառներ չկան: Վրաստանի կառավարության ձեռնարկած գործողությունների պատճառով ԵՄ առաջնորդները դադարեցրին Վրաստանի անդամակցության գործընթացը»:
Թեև եվրոպացի քաղաքական գործիչները և ԵՄ պաշտոնյաները ընդհանրական են խոսել այն վնասի մասին, որն իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցությունն իր գործողություններով հասցրել է երկրի ԵՄ անդամակցության ձգտումներին, չորեքշաբթի հրապարակված զեկույցը ամենավառ ապացույցն է այն մասին, որ Վրաստանը նվազագույն առաջընթաց է գրանցել ԵՄ անդամակցության ուղղությամբ, եթե առհասարակ որևէ առաջընթաց գրանցել է։
Չորեքշաբթի Թբիլիսիում արած հայտարարությունում Հերչինսկին նշել է, որ անդամակցության գործընթացը «դադարեցված է մնում այնքան ժամանակ, քանի դեռ Վրաստանը շարունակում է հեռանալ ԵՄ-ից, մեր արժեքներից և մեր սկզբունքներից»:
Հերչինսկին նշել է, որ կան որոշ դրական տեղաշարժեր մի քանի «տեխնիկական» ոլորտներում, սակայն հավելել է, որ «դրանց վրա ստվեր են գցում անհանգստացնող ժողովրդավարական հետընթացը, ԵՄ-ի դեմ թշնամական պատմություններն ու ապատեղեկատվությունը»:
Վրաստանը չի կատարել ԵՄ հանձնարարականները
Զեկույցում նշվում է, որ Վրաստանը որոշակի սահմանափակ առաջընթաց է գրանցել: Ըստ Հերչինսկու՝ էներգետիկայի ոլորտում «մասամբ սկսվել է շուկայի բացումը, որը երկար ժամանակ ձգձգվում էր», որոշ «բարեփոխումների հավակնություններ են նկատվում» բնապահպանական հարցերի շուրջ, և գրանցվել են «կարևոր զարգացումներ պետական գնումների ոլորտում»։
Այնուամենայնիվ, զեկույցի մեծ մասում շատ քիչ դրական փոփոխություններ են նշվում այն խնդրահարույց ոլորտներում, որոնք մատնանշվել էին Վրաստանի թեկնածուի կարգավիճակ ստանալուց հետո: Ավելին, Վրաստանը վերջին տարվա ընթացքում հետընթաց է ապրել որոշ ոլորտներում, ինչպիսիք են դատական համակարգի բարեփոխումները և հիմնարար իրավունքների ապահովումը:
Իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցության պատգամավոր և խորհրդարանի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ Նիկոլոզ Սամխարաձեն փորձել է ցույց տալ զեկույցի որոշ դրական կողմեր՝ ասելով, որ փաստաթղթի «35 գլուխներից 25-ում մանրամասն նկարագրվում են առաջընթացի տարբեր մակարդակներ, որոնք գրանցվել են վերջին 12 ամսվա ընթացքում»:
«Այսպիսով, հակառակ բազմաթիվ պնդումների և շահարկումների՝ Վրաստանն առաջընթաց է գրանցում ԵՄ ճանապարհին և հիմնարար իրավունքների գլխում դեռ առաջ է Բոսնիա և Հերցեգովինայից, Մոլդովայից և Ուկրաինայից»,- ասել է Սամխարաձեն։
Ի տարբերություն Վրաստանի, Մոլդովան և Ուկրաինան արդեն անցել են հաջորդ՝ բանակցությունների փուլին։
Այս հայտարարությանը հակադարձել է Հերչինսկին, որը բացահայտ ասել է, որ «Վրաստանն աննշան առաջընթաց է գրանցել ինը [պահանջվող բարեփոխումների] մեծ մասի իրականացման հարցում»:
Զեկույցում նշվում է, որ Վրաստանը «բացահայտ հետընթաց է գրանցել ապատեղեկատվության, քաղաքական բևեռացման, ընտրությունների և մարդու իրավունքների դեմ պայքարի հետ կապված քայլերի հարցում»։
Հերչինսկին հատուկ ուշադրություն է հրավիրել դատական համակարգի և հիմնարար իրավունքների վատթարացող վիճակի վերաբերյալ զեկույցում արվող եզրակացությունների վրա, որոնք, ըստ նրա, «ամենակարևոր գլուխներն են»:
«Թույլ տվեք հստակ ասել. սա աննախադեպ է մի երկրի համար, որը ձգտում է անդամակցել ԵՄ-ին»,- ասել է նա:
Զեկույցը հրապարակվել է մի քանի օր անց Վրաստանում տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրություններից, որոնց նախնական արդյունքներով «Վրացական երազանք»-ը հավաքել է ձայների 54%-ը՝ ընտրախախտումների և ընտրակեղծիքների վերաբերյալ համատարած մեղադրանքների ֆոնին:
ԵՄ-ն արձագանքել է քվեարկության գործընթացի վերաբերյալ մտահոգություններին, սակայն մինչ այժմ ձեռնպահ է մնում ընտրությունները պաշտոնապես ոչ լեգիտիմ հայտարարելուց:
Հերչինսկին ընդգծել է, որ «ընտրությունների անցկացումն» այն ինը ոլորտներից մեկն է, որոնցում երկիրը պետք է առաջընթաց ապահովի, ապա հավելել, որ խորհրդարանական ընտրություններն աչքի են ընկել «լուրջ խախտումներով», որոնք «համատեղելի չեն ԵՄ թեկնածուից ակնկալվող չափանիշներին»։
«Միջազգային դիտորդները չեն հայտարարել, որ ընտրություններն անցել են ազատ և արդար։ Նրանք ոչ էլ հակառակն են հայտարարել»,- ընդգծել է Հերչինսկին։
«ԵՄ դռները բաց են մնում Վրաստանի համար»
Զեկույցը և դրան կից մամուլի հաղորդագրությունն ու հայտարարությունները կտրականապես չեն հայտարարում, որ ամեն ինչ կորած է Վրաստանի ԵՄ ձգտումների համար։
Դեռևս կա դեպի դաշինք տանող ուղի, ասել է Հերչինսկին, սակայն դա պահանջում է «իսկական քաղաքական կամք դրսևորել և կրկին հանձնառություն ստանձնել՝ հետևելու մեր անսակարկելի արժեքներին և սկզբունքներին»:
«Ընդլայնման գործընթացը արժանիքների վրա հիմնված գործընթաց է, և Վրաստանը կշարժվի ԵՄ ուղով միայն այն դեպքում, եթե կատարի բարեփոխումները։ Գաղտնիքներ և կարճ ճանապարհներ չկան»,- նշել է նա:
«Եվրամիության դռները բաց են մնում Վրաստանի համար»,- ասել է Հերչինսկին, սակայն հայտարարության ենթատեքսն այն էր, որ Վրաստանը պետք է փոխի իր ընտրած ուղեգիծը, եթե իսկապես ցանկանում է մտնել դաշինք:
ԵՄ ընդլայնման վերաբերյալ զեկույցը նաև նոր տվյալներ է պարունակում Թուրքիայի առաջընթացի մասին, որը 25 տարի ԵՄ թեկնածու է։ Թուրքիայի հետ բանակցությունները փակուղի են մտել 2018-ից, քանի որ երկիրը չի կարողացել լուծել «ժողովրդավարական չափանիշների շարունակական վատթարացման, օրենքի գերակայության, դատական համակարգի անկախության և հիմնարար իրավունքները հարգելու վերաբերյալ լուրջ մտահոգությունների» հետ կապված խնդիրները։
Ինչպես Վրաստանի դեպքում, զեկույցը, այդուհանդերձ, մատնանշում է որոշ ոլորտներում Թուրքիայի ունեցած առաջընթացը: Սակայն այժմ քչերն են կարծում, որ Թուրքիան, իր ներկայիս կառավարությունով, կարճաժամկետ կամ միջնաժամկետ հեռանկարում ԵՄ-ին միանալու մեծ հնարավորություն ունի:
Դիմելով վրաց ժողովրդին՝ Հերչինսկին խնդրել է, որպեսզի նրանք չկորցնեն հույսը։
Նա, այնուամենայնիվ, ընդգծել է, որ «ԵՄ-Վրաստան հարաբերությունների ապագան այժմ գտնվում է վրաց առաջնորդների ձեռքում» և կառավարությանը խրախուսել է զեկույցը «շատ, շատ ուշադիր» կարդալ:
Պատմություններ
