Amnesty-ն ընդգծել է Հայաստանում իրավունքների հետ կապված խնդիրները, ողջունել ընտանեկան բռնության դեմ պայքարում առաջընթացը

Amnesty International միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունը ապրիլի 29-ին հրապարակել է իր տարեկան գլոբալ զեկույցը՝ ընդգծելով Հայաստանում խոսքի ազատության և խաղաղ հավաքների շարունակական սահմանափակումները, Լեռնային Ղարաբաղի փախստականների համար շարունակվող մարտահրավերները և Ադրբեջանի հետ լարվածությունը։ Զեկույցում նաև նշվել է ընտանեկան բռնության օրենսդրության ոլորտում առաջընթացը, մինչդեռ ԼԳԲՏ անձանց նկատմամբ խտրականությունը և շրջակա միջավայրի պաշտպանների նկատմամբ սպառնալիքները մնացել են։

Amnesty-ն ընդգծում է, որ կառավարությունը մեծ դժվարությունների է բախվել ավելի քան 100,000 էթնիկ հայերի ինտեգրման հարցում, որոնք բռնի տեղահանվել են Լեռնային Ղարաբաղից այն բանից հետո, երբ Ադրբեջանը 2023-ի սեպտեմբերին լիակատար վերահսկողություն սահմանեց այնտեղ։ 

Տեղահանված անձանցից շատերը շարունակում են բախվել բնակարանային, զբաղվածության և կրթության հասանելիության խնդիրների, և նրանց անվտանգ և արժանապատիվ վերադարձի իրավունքը մնում է չբավարարված։

Զեկույցում քննադատություն է հնչում Հայաստանի իշխանությունների հասցեին՝  ցուցարարների նկատմամբ ոստիկանների անօրինական ձերբակալությունների համար 2024-ին հակակառավարական բողոքի ցույցերի ժամանակ։ 

«Ոստիկանությունը ցուցարարների դեմ անօրինական ուժ է կիրառել», - գրել է Amnesty-ն՝ նշելով, որ հունիսին Երևանում տեղի ունեցած բողոքի ցույցերի ժամանակ վիրավորվել է առնվազն 101 մարդ, իսկ մոտ 100-ը՝ ձերբակալվել: Հետաքննություններից հետո ոչ մի ոստիկանի մեղադրանք չի առաջադրվել։

Amnesty-ն նաև մտահոգություն է հայտնել բողոքի ցույցերի ժամանակ լրագրողների նկատմամբ ճնշման վերաբերյալ: Ըստ տեղական Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի՝ ցույցերը լուսաբանելիս վիրավորվել է 14 լրագրող:  

Բնապահպանական իրավիճակը նույնպես ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել, մասնավորապես՝ կառավարության հունվարին կայացրած որոշումը՝ թույլատրել վիճահարույց Ամուլսարի ոսկու հանքի բացումը այս տարվա վերջին՝ չնայած նախկինում աղտոտվածության հետ կապված մտահոգություններին: Այս քայլը քննադատող բնապահպանական ակտիվիստները բախվել են իրավական ճնշման և զրպարտչական արշավների, այդ թվում՝ պնդումների, որ նրանք խաթարում են ազգային անվտանգությունը, նշել է Amnesty-ն։

Կազմակերպությունը ողջունել է Հայաստանի խորհրդարանի կողմից ընտանեկան բռնության դեմ պայքարին ուղղված բարեփոխումների ընդունումը: Փոփոխություններով ընդլայնվել է բռնության սահմանումը և հեռացվել է նախկինում «ընտանեկան ներդաշնակության վերականգնումը» ձևակերպումը, որը վտանգում էր զոհերին բռնի իրավիճակներում պահելու վտանգը: Միևնույն ժամանակ, Amnesty-ն հայտնել է, որ ԼԳԲՏ անձինք շարունակում են բախվել խտրականության և թշնամանքի:

Իրավապաշտպան կազմակերպությունը նաև նշում է, որ Հայաստանը շարունակում է լարված խաղաղության բանակցությունների մեջ մնալ Ադրբեջանի հետ՝ սահմանային պարբերաբար բախումների և տրանսպորտային միջանցքների շուրջ վեճերի ֆոնին։ Միևնույն ժամանակ, Amnesty-ն ընդգծում է, որ Երևանը ձգտում է ավելի սերտ կապեր հաստատել Եվրամիության և Միացյալ Նահանգների հետ և հայտարարել է Ռուսաստանի գլխավորած Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությունից (ՀԱՊԿ) դուրս գալու ծրագրերի մասին։