Սիրանուշ Ադամյան
Հայաստանի կառավարությունը դիտարկում է ոռոգման ջրի տարբերակված սակագների կիրառումը, մասնավոր հատվածի ներգրավումը և ջրի շուկայի ձևավորման հնարավորությունը՝ որպես ջրային ոլորտի ավելի լայն վերափոխման մաս։
Այս մասին Ջրային կոմիտեի նախագահ Արամազդ Ղալամքարյանն ասել է Հանրային հեռուստաընկերության՝ Հ1-ի հետ երեքշաբթի երեկոյան հեռարձակված հարցազրույցում։
Նրա խոսքով՝ ոռոգման ջրի գործող սակագինը մեկ խորանարդ մետրի համար 11 դրամ է, մինչդեռ որոշ վայրերում ջրի մատակարարման ինքնարժեքը պոմպակայանների աշխատանքի պատճառով կարող է հասնել 250-350 դրամի։
«Մեր երկրում կան հատվածներ, որտեղ ռելիեֆից ելնելով ջուրը պոմպակայաններով մղում ենք երկաստիճան, եռաստիճան կամ քառաստիճան։ Ոռոգման ջրի սակագինն այսօր 11 դրամ է, իսկ ինքնարժեքը կարող է հասնել 250-350 դրամի»,- ասել է Ղալամքարյանը։
Նրա խոսքով՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հանձնարարականն ու տեսլականը նաև այն է, որ փորձ արվի կիրառել տարբերակված սակագներ, ներգրավել մասնավոր հատվածին և ձևավորել ջրի շուկա։
Ղալամքարյանը որպես հնարավոր մոդել նշել է մասնավոր ներդրողի կողմից ջրային ենթակառուցվածքների ստեղծումը։ «Օրինակ, մասնավորը մի տեղանքում, որտեղ ջրի աղբյուր կա, կարող է կառուցել ջրամբար, հիդրոէլեկտրակայան, գուցե հանգստի գոտի, հյուրանոց կամ ռեստորան, այսինքն՝ իրականացնել ներդրումային ծրագիր, իսկ կուտակված ջուրը վաճառել ֆերմերներին այլ սակագնով»,- ասել է նա։
Ղալամքարյանի խոսքով՝ ինտենսիվ այգիներ ունեցող խոշոր տնտեսություններից մի քանիսը պատրաստ են գործողից ավելի բարձր սակագին վճարել, եթե ապահովվի հուսալի ջրամատակարարում՝ անհրաժեշտ ծավալով և ճնշմամբ։
«Նրանք բաց տեքստով ասում են՝ եթե մեզ ապահովեք հուսալի, մեր ուզած ծավալով և ճնշմամբ ոռոգման ջրով, պատրաստ ենք ոչ թե 11 դրամ վճարել, այլ 31 դրամ կամ 51 դրամ»,- ասել է Ղալամքարյանը։
Նրա խոսքով՝ նման տնտեսությունների համար ոռոգման ջրի հասանելիությունն անմիջականորեն կապված է բիզնեսի կայունության հետ։
«Այդ մարդկանց բիզնեսը կախված է ոռոգման ջրի առկայությունից, և այդ բույսերի համար դա կյանքի ու մահվան հարց է»,- ասել է նա։ Ղալամքարյանը նշել է, որ գործող 11 դրամ սակագինը չի արտացոլում ջրի իրական արժեքը։
«Բնականաբար, բոլորս հասկանում ենք, որ 11 դրամը չի արտացոլում ջրի իրական արժեքը, իրական գինը»,- ասել է նա՝ հավելելով, որ կառավարությունն ամեն տարի սուբսիդավորում է ջրօգտագործողների ընկերություններին և մեծածախ ջուր մատակարարող կառույցին։
Նրա խոսքով՝ մեծածախ վաճառքի գինը ներկայում 1.01 դրամ է մեկ խորանարդ մետրի համար։
Տարբերակված սակագների և մասնավոր հատվածի ներգրավման հնարավորությունը քննարկվում է ջրային ոլորտի ավելի լայն վերափոխման շրջանակում։
Ջրային կոմիտեն՝ Հողի և ջրի կոմիտե
Կառավարությունը նախատեսում է նաև Ջրային կոմիտեն վերափոխել Հողի և ջրի կոմիտեի՝ մեկ կառույցում համադրելով ջրային համակարգերի և գյուղատնտեսական հողերի կառավարման մի շարք գործառույթներ։
Ղալամքարյանի խոսքով՝ ոլորտի երկարաժամկետ նպատակներից է գյուղատնտեսությունում ավելի քիչ ջրով ավելի մեծ արդյունք ստանալը և ջրախնայող տեխնոլոգիաների կիրառումը խթանելը։
«Մենք պետք է ունենանք մեխանիզմներ, որոնք ֆերմերներին կդրդեն ավելի ջրախնայող տեխնոլոգիաներ օգտագործել՝ ինտենսիվ այգիներ, անձրևացում և այլն։ Դա թույլ կտա շատ ավելի քիչ ջրով շատ ավելի մեծ արդյունք ստեղծել»,- ասել է նա։
Նրա խոսքով՝ կառավարությունը ցանկանում է ջրային ոլորտին նայել նաև տնտեսական տեսանկյունից՝ ջրային համակարգի վերափոխումը կապելով ավելի մեծ տնտեսական արժեք ստեղծելու հետ։
Պատմություններ
