Քրիստոնեական կազմակերպությունը Հայաստանի կառավարությանը մեղադրում է եկեղեցին վերահսկելու փորձի համար

Լիա Ավագյան

Christian Solidarity International-ը Հայաստանի կառավարությանը կոչ է արել հետ կանչել Հայ Առաքելական Եկեղեցու վերաբերյալ զեկույցը՝ հայտարարելով, որ եկեղեցու առաջնորդին փոխարինելու համար առաջարկվող ուղին խախտում է կրոնական ինքնավարությունը։

Երկուշաբթի հրապարակված հայտարարության մեջ Շվեյցարիայում տեղակայված քրիստոնեական իրավունքների պաշտպանության խումբը մերժել է զեկույցի եզրակացությունները և վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությանը մեղադրել Եկեղեցին պետական վերահսկողության տակ բերելու փորձի մեջ։ Այն Միացյալ Նահանգներին, Եվրոպական միությանը և Եվրոպայի խորհրդին կոչ է արել ճնշում գործադրել Հայաստանի վրա, որպեսզի այն դադարեցնի միջամտել Եկեղեցու ներքին գործերին։

Անցյալ շաբաթ Փաշինյանի գրասենյակի հրապարակած զեկույցը ներկայացնում է Եկեղեցու ղեկավարության վերաբերյալ 16 եզրակացություն, ներառյալ՝ ֆինանսական չարաշահումների, կամայական կարգապահական գործողությունների և արտաքին ազդեցության վերաբերյալ պնդումները։ Այն ներկայացնում է հնգաստիճան ծրագիր՝ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ին հեռացնելու և նրա հաջորդին ընտրելու համար։ Վարչապետի գրասենյակը նշում է, որ զեկույցը չի վիճարկում Եկեղեցու կանոնական կարգը, և որ բարեփոխումները պետք է իրականացնի հենց Եկեղեցին։

Christian Solidarity International-ը վիճարկել է թե՛ զեկույցի ապացույցները, թե՛ այն կազմելու կառավարության իրավասությունը։ Խումբը նշել է, որ փաստաթուղթը մեծապես հենվում է լրատվական հրապարակումների, սոցիալական ցանցերի գրառումների և Գարեգին Բ-ին ընդդիմացող հոգևորականների պնդումների վրա՝ միաժամանակ ներկայացնելով քիչ առաջնային ապացույցներ։ Այն նաև պնդել է, որ քրեական վարույթների առջև կանգնած հոգևորականների դեմ մեղադրանքների հրապարակումը կարող է նախապես վնասել նրանց արդար դատաքննության իրավունքը։ Սրանք խմբի գնահատականներն են․ հայտարարությունը չի հաստատում՝ զեկույցում տեղ գտած մեղադրանքները ճիշտ են, թե կեղծ։

«Պետությունը որևէ դեր չունի Կաթողիկոսին հեռացնելու կամ փոխարինելու հարցում»,- ասված է խմբի նախագահ Ջոն Այբների ստորագրած հայտարարության մեջ։

Զեկույցը Փաշինյանի և Գարեգին Բ-ի միջև երկարատև դիմակայության վերջին զարգացումն է։ Վարչապետը բազմիցս կոչ է արել, որ Եկեղեցու առաջնորդը հրաժարական տա։ Գարեգին Բ-ն և ևս վեց բարձրաստիճան հոգևորականներ նաև մեղադրվում են դատարանի որոշմանը չենթարկվելու մեջ, որով ժամանակավորապես վերականգնվելու էր կարգալույծ արված մի եպիսկոպոսի պաշտոնավարումը։ Եկեղեցին այս գործը որակել է որպես իր գործերին ապօրինի միջամտություն։

CSI-ի հայտարարությունը ևս մեկն է կրոնական և իրավապաշտպան խմբերի քննադատությունների շարքում՝ ուղղված Հայաստանի կառավարությանը։ Ավելի վաղ Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդն էր քննադատել Եկեղեցու ներքին գործերին միջամտելու փորձերը։ Առանձին գործով, որում ներգրավված են արքեպիսկոպոս Բագրատ Գալստանյանը և նրա աջակիցները, ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների հարցերով վեց փորձագետներ կասկածի տակ էին դրել Հայաստանի կողմից ահաբեկչության մեղադրանքների կիրառումը և վկայակոչել Եկեղեցու դեմ ավելի լայն արշավի մասին պնդումները։ ՄԱԿ-ի փորձագետները նշել են, որ չեն պարզել՝ այդ պնդումները ճի՞շտ են, թե՞ ոչ, իսկ կառավարությունը հերքել է, թե հետապնդումը քաղաքական կամ կրոնական դրդապատճառներ ունի։