Արևմուտքն ու Ռուսաստանը հաճախ էին դժգոհում Շևարդնաձեից խոստումները չպահելու, բացահայտ խաբելու համար:
Հետխորհրդային գործիչների մոտ շատ հաճախ պարզ պատկերացումներ կան քաղաքականության, դիվանագիտության մասին: Այդպիսի պատկերացումներ կան հատկապես հետխորհդային փոքր երկրների քաղաքական գործիչների մոտ, որոնք ժամանակին աշխատել են համակարգում: Ժամանակին՝ ԽՍՀՄ գոյության տարիներին, քաղաքական գործիչների/կուսակցական ֆունկցիոներների գործն ավելի հեշտ էր՝ մարդիկ փորձում էին նրանց հարմարվել: Սովորական երևույթ է՝ միշտ էլ փորձում են ուժեղի խաղի կանոններին հարմարվել, նույնիսկ եթե ուժեղն անընդհատ խաբում է:
Էդուարդ Շևարդնաձեի օրինակն այս առումով հատկանշական է: Դիվանագիտական կասկածելի կարողություններ ունեցող ԽՍՀՄ նախկին արտգործնախարարը կարող էր հաջողություններ գրանցել տարբեր երկրների հետ հարաբերություններում միայն այն հանգամանքի շնորհիվ, որ ԽՍՀՄ արտգործնախարարն էր: Հետխորհրդային Վրաստանի նախագահը դառնալուց հետո Շևարդնաձեն փորձեց նույն ոգով աշխատել աշխարհի հետ: Արևմուտքն ու Ռուսաստանը հաճախ էին դժգոհում նրանից խոստումները չպահելու, բացահայտ խաբելու համար: Նման գործելաոճը տվեց իր «արդյունքները». Սաակաշվիլիի գլխավորած ժողովրդական ալիքը ստիպեց նախագահին հրաժարական տալ, և ոչ ոք չփորձեց պաշտպանել Շևարդնաձեին, բոլորն այնքան էին հոգնել նրանից:
Հարևան երկրի նախկին նախագահի ճանապարհով է գնում ՀՀ ներկայիս նախագահը: Սերժ Սարգսյանի վարած արտաքին քաղաքականությունը, տարբեր հայտարարությունները, Եվրասիական միության և Եվրամիության միջև դեգերումները փաստում են, որ ՀՀ նախագահը/ իշխող վերնախավը չեն պատկերացնում քաղաքականության լրջությունը: Մե՛կ ռուսներին ինչ-որ խոստումներ տալով, մեկ Եվրոպային ռևերանսներ անելով, հանրությանդ անընդհատ խաբելով և արհամարհելով՝ իշխանությունը երկար պահել չես կարող:
Համաշխարհային դերակատարների միջև մանևրելու միակ տարբերակը ուժեղ հասարակություն ունենալն է, որը կարող է իրականում ընտրել որոշում ընդունողներին և վերջիններիս պատասխանատու դարձնել: Այդպիսի հասարակության ոչնչացումը, ինչին հասել են Սերժ Սարգսյանն ու նրա թիմը, ճակատագրական նշանակություն կարող է ունենալ հենց իրենց համար, քանզի միայնակ են տարբեր պարտադրանքների և մարտահրավերների համար: Դրա համար էլ գազի թանկացման մասին հանրությունն իմանում է փաստից մեկ տարի անց, և զարմանալի չի լինի, եթե պարզվի, որ Սերժ Սարգսյանը, օրինակ, ամիսներ առաջ համաձայնել է Եվրասիական միությանը Հայաստանի անդամակցությանը:
Նման գործունեության ավարտը Վրաստանում բերեց Շևարդնաձեի թոշակի գնալուն: Արդյո՞ք Սերժ Սարգսյանին նույն ճակատագիրն է սպառնում: Վախենամ՝ ոչ, և իշխանություններին պատժելու փոխարեն հանգամանքները պատժեն Հայաստանի Հանրապետությանը: Ամեն ինչ ծախելու պատրաստ իշխանությունների, թուլացած ու բարոյալքված հասարակության դեպքում սա ամենահնարավոր սցենարն է:
Հայկ Խանումյան











