Այժմ հայկական զույգ պետություններում պետք է մտածել այդ զենքի թողնելիք ազդեցության չեզոքացման մասին: Ցավոք, մեր հանրությունում նմանատիպ քննարկումներ շատ քիչ են լինում: Փոխարենը լուրջ քննադատություն հնչեց Ռուսաստանի հասցեին, ինչն արդարացված էր և հասկանալի:
Այնպիսի զինատեսակներ, ինչպիսին, օրինակ, «Սմերչ» կայաններն են, նախատեսված են մինչև 90 կմ խորությամբ մարդկային ուժի ոչնչացմանը, հետևաբար ուղղված են մեր քաղաքացիական բնակչությանը:
Նման զինատեսակի հայտնվելն Ադրբեջանի զինանոցում մեծապես պետք է մտահոգի բոլորիս: Սրա ազդեցությունը չեզոքացնելու մի քանի տարբերակ կա: Առաջինը քաղաքացիական պաշտպանության ամուր ենթակառուցվածքների ստեղծումն է:
Արցախում ապաստարանների խիստ անհրաժեշտություն կա, ինչը փաստումեն նաև Ստեփանակերտ ժամանող տարբեր փորձագետներ: Երկրորդ տարբերակը Ադրբեջանի տարածքում այդ կայանների ոչնչացումն է:
Չնայած հայկական բանակում դիվերսիոն լավ ստորաբաժանումների առկայությանը՝այս խնդիրը բավական բարդ լուծելի է:
Այս երկու տարբերակների մասին հարկավոր է մտածել ու գործածել միաժամանակ, քանզի խոսքը հազարավոր կյանքերի մասին է:
Ուղիղ մեկ տարի առաջ ԼՂՀ նախագահական ընտրությունների քարոզարշավի շրջանակներում նախագահի թեկնածու, գեներալ Վիտալի Բալասանյանը մի շարք տարբերակներ առաջարկեց հայ զինվորիև բնակչության խոցելիությունը նվազեցնելու վերաբերյալ:
Նա խոսեց նաև հնարավոր պատերազմի դեպքում մեր հնարավոր գործողությունների մասին: Պետք է նկատել, որ Արցախի հետ սահմանամերձ ադրբեջանական բնակավայրերում բնակվում է մեկ միլիոնից ավելի մարդ, որոնք գտնվում են մեր տարբեր զինատեսակների խոցման ներքո: Ադրբեջանի կողմից պատերազմ չսկսելու հիմնական պատճառներից մեկը հենցսաէ. այս մեկ միլիոնը լավագույն դեպքում կարող են դառնալ փախստական՝սրելով վիճակը Բաքվում:
Ստեղծելովպաշտպանությանհուսալիենթակառուցվածքներ, նոր մեթոդներ մտածելով թշնամու ունեցած զենքը ոչնչացնելու համար՝մենք բարձրացնում ենք մեր անկախության աստիճանը: Ռուսական պաշտոնյաների ակնարկները, թե Հայաստանը մտահոգվելու կարիք չունի, քանզի կա ռուսական ռազմակայանը, ոչ այլ ինչ էր, քան ռուսական մտադրությունների բացահայտում. զենք վաճառելով Ադրբեջանին՝ Ռուսաստանն ավելի կախյալ է դարձնում Հայաստանին անվտանգության հարցում:
Կարևոր է նաև ստեղծել հատուկ նշանակության հետախուզական/դիվերսիոն նոր զորքեր, որոնք կունենան բոլորովին այլ առաջադրանք և զերծ կլինեն ռուսների հետ որևէ համագործակցությունից: Սա կարող է լինել բոլորովին նոր կառույց՝առանց Գլխավոր շտաբի ենթակայության:
Իվերջո, Հայաստանը պետք է լրջորեն ֆինանսավորի Ադրբեջանի հյուսիսիև հարավի էթնիկ խմբերին՝հաշվի չառնելով Ռուսաստանի անբարյացակամությունն այս հարցին: Առաջիկա պատերազմի ժամանակ մեր հուսալի դաշնակիցները հենց այս ժողովուրդներն են:
Վերոնկարագրյալն ընդամենը փորձ էր հանրային դիսկուրս առաջացնե լայս ուղղությամբ: Ինչքան ակտիվ լինի դիսկուրսը, այնքան ավելի հետաքրքիր տարբերակներ կունենանք մեր ձեռքի տակ:
Հայկ Խանումյան










