100-րդ տարելիցին ընդառաջ

Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը հարմար մեկնակետ է, որպեսզի հայությունը նոր մեխանզիմներ մտածի Հայրենիքում արժանապատիվ կյանք ստեղծելու, հայրենադարձության հսկայածավալ ծրագրեր իրականացնելու և տարածաշրջանում հայության դիրքերի ամրապնդման համար: (Լուսանկարը՝ Ֆոտոլուրի) 2015թ. ապրիլին լրանում է Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը, որը ոգեկոչելու է պատրաստվում ոչ միայն հայությունը: Արդեն իսկ նշմարվում են, թե տարբեր դերակատարներ ինչպես են դիմավորելու 2015թ.: Թուրքիայի ներգրավվածությունը Քեսապի շուրջ տեղի ունեցող դեպքերին հստակ ուղերձ էր հայությանը: Հայաբնակ շրջանի գրավմանն ու հայաթափմանը աջակցելով՝ Թուրքիան ցույց է տալիս, որ հայկական հարցում մնում է ագրեսիվ և կոշտ: Միևնույն ժամանակ պատմությունը ցույց է տալիս, որ Թուրքիայի անզիջում կեցվածքը հայության մեջ մեծացնում է պարտվողականությունը, վախերը, խաղաղասիրական տրամադրություններն ու հաշտության գնալու քայլերը: Ռուսաստանին ձեռնտու է Թուրքիայի ագրեսիվ կեցվածքը և հայության մեջ վախերի սերմանումը: Վախեցած ժողովուրդները հակված են հովանավորներ գտնելու, հին վախերի ուժեղացումն առաջացնում է անվտանգության երաշխավորի նկատմամբ ավելի մեծ պահանջ: Հետևաբար Ռուսաստանն իր տեղեկատվական և ապատեղեկատվական ամբողջ ներուժով, Հայաստանի ռուս «բարեկամներով» և Հայաստանի ռուսամետ գործիչներով կփորձի ուժեղացնել հայության վախերը՝ «ի՞նչ է, ուզում եք՝ Թուրքիա՞ն զբաղեցնի Ռուսաստանի տեղը» ընդհանուր ձևակերպմամբ: ԱՄՆ-ը և Եվրոպան առանձնապես մեծ հետաքրքրություն չունեն հայկական հարցի նկատմամբ: Լոբբիստական ջանքերի կամ զուտ արժեհամակարգային գործոններով պայմանավորված տարբեր նահանգների կամ եվրոպական որոշ երկրների խորհրդարաներում կհայտնվեն ճանաչման բանաձևեր կամ ժխտողականությունը արգելող օրինագծեր: Հայաստանի իշխանությունները կշարունակեն բանակցությունները Ռուսաստանի հետ՝ հայ միգրանտների առջև առաջացած խոչընդոտները հաղթահարելու և արտագաղթին նոր խթան հաղորդելու համար: Կկազմակերպվեն մի շարք համահայկական բնույթի գիտաժողովներ, հաճախակի կդառնան ՀՀ նախագահի և ԱԳ նախարարի արտասահմանյան այցերը՝ ծաղկեպսակ դնելու Ցեղասպանության տեղի հուշարձաններին: Ծիծեռնակաբերդը կընդունի բարձրաստիճան հյուրեր տարբեր երկրներից: Հայության 100-ամյա պայքարը չի հասել իր հիմնական նպատակին՝ Ցեղասպանության հետևանքների վերացմանը: 100-րդ տարելիցի շեմին հայությունը խորհելու կարիք ունի, սեփական գործելաոճը հստակեցնելու խնդիր: Հայկական լեռնաշխարհից հայկական է մնացել նրա 10-րդ մասից մի քիչ ավելին: Դրա մեծ մասի վրա տարածվում է հայկական պետականությունների իշխանությունը: Առաջնահերթություն պետք է դառնա հայկական այս տարածքների զարգացումը, հզորացումն ու բնակեցումը՝ որպես մեր հիմնական նպատակին հասնելու կարևորագույն հիմնաքար: Հայությունը նոր մեխանզիմներ պետք է մտածի Հայրենիքում արժանապատիվ կյանք ստեղծելու, հայրենադարձության հսկայածավալ ծրագրեր իրականացնելու և տարածաշրջանում հայության դիրքերի ամրապնդման համար: Սա լուրջ և հիմնարար փոփոխություններ ենթադրող գործընթաց է, որը պետք է սկսի միաժամանակ թե՛ Հայրենիքում, թե՛ Սփյուռքում: Գործընթաց, որ պահանջելու է մի քանի սերնդի ջանքեր և բազմաթիվ ազգային կարծրատիպերի ոչնչացում: Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը հարմար առիթ է վերոնշյալ գործընթացի մեկնարկի համար: