Ադրբեջանցի հայտնի իրավապաշտպան Լեյլա Յունուսին և նրա ամուսնուն` գիտնական Արիֆ Յունուսին, պաշտոնական Բաքուն Հայաստանի և Արցախի օգտին լրտեսությամբ զբաղվելու մեղադրանք է ներկայացրել: Այն, որ մտացածին մեղադրանքներով Ալիևի ռեժիմը հաշվեհարդար է տեսնում իրեն փոքր ինչ քննադատողներին, ակնհայտ է, սակայն հետաքրքիրը մեղադրանքում առկա ձևակերպումներն են: Ըստ դրանց՝ Լեյլա և Արիֆ Յունուսները միջազգային դրամաշնորհներն օգտագործել են Ադրբեջանի քաղաքացիներին հավաքագրելու, իսկ ժողովրդական դիվանագիտությամբ զբաղվելը՝ լրտեսական գործունեությունը ծածկելու համար: Մեղադրանքում նաև նշվում է, որ Յունուսները քարոզել են Ադրբեջանի կողմից Արցախի Հանրապետության ճանաչում՝ խորհրդային տարիներին ԼՂԻՄ կազմի մեջ չմտած, բայց այժմ Արցախի մաս հանդիսացող շրջանների Ադրբեջանին հանձնման դիմաց:
Վերջին մասն այս պատմության ամենահետաքրքիր կողմն է: Յունուսները պատկանում են ադրբեջանական մտավորականության այն խմբին, որոնք կարծում են, որ Ղարաբաղը մեկընդմիշտ կորած է Ադրբեջանի համար և հարցի լավագույն լուծումը կարող է լինել արցախցիների ինքնորոշման իրավունքի ճանաչումը՝ տարածքային զիջումների դիմաց: Այս կարծիքը պաշտպանող ադրբեջանական մտավորականություն գոյություն ունի հատկապես ապշերոնյան պետության սահմաններից դուրս, առավելապես Ռուսաստանում: Յունուս ամուսիններին բանտ նետելով՝ Բաքուն հասկացնում է այս մտավորականներին և նրանց պես մտածող ադրբեջանցիներին, որ Ղարաբաղի հարցում որևէ զիջողական միտք անգամ դավաճանություն է՝ ենթակա պատժի ալիևյան ռեժիմի կողմից:
Յունուսների կարծիքը վտանգավոր էր տարիներ շարունակ վարվող քարոզչության համար, որի համաձայն` Ադրբեջանը կատարում է մեծաքանակ ռազմական գնումներ և հսկայական գումարներ ծախսում բանակի վրա՝ Ղարաբաղը վերանվաճելու համար: Ամբողջ Ղարաբաղը, և ոչ մի թիզ պակաս: Փոխզիջումների մասին խոսելը, ինչը փաստորեն անում էր ադրբեջանական մտավորականության մի մասը, համարվում էր դավաճանություն:
Կարծում եմ, որ Յունուսների հետ կապված այս պատմությունը կարևոր ուղերձներ է պարունակում նաև հայկական հասարակությունների համար: Իսկ ամենակարևորն այն է, որ Ադրբեջանը Ղարաբաղի հարցում ընտրել է «ամբողջը կամ ոչինչ» սկզբունքը: Մեր հասարակությունների գերագույն ջանքը պետք է ուղղված լինի նրան, որ Ադրբեջանը ստանա ոչինչը: Մեր հասարակությունները պետք է հասկանան, որ պետք չէ խոսել փոխզիջումների, տարածքների հանձնման մասին կամ ունենալ պարտվողական տրամադրություն: Դրանք միայն ոգևորում են թշնամուն, թույլ տալիս նրան սանձարձակ վարք դրսևորել հայկական պետությունների հետ սահմաններում: Այդ ամենի գինը թշնամու դիվերսիոն գործողությունները չեզոքացնելիս զոհված մեր զինվորների կյանքն է:
Հայկական հասարակություններն Արցախի հարցում պետք է ունենան անզիջում կեցվածք, ինչը հարկավոր է ուղեկցել ԼՂՀ տարածքում զարգացման տարբեր ծրագրերի իրականացմամբ և վերաբնակեցմամբ ակտիվ քաղաքականությամբ: Միայն այս դեպքում Ալիևների ռեժիմը երանի կտա Ղարաբաղի հարցում Յունուսների առաջարկած տարբերակներին:
Հայկ Խանումյան










