Ադրբեջանում թալիշ հետազոտողին ձերբակալել են Հայաստանի անվտանգության ծառայությունների հետ աշխատելու մեղադրանքով 

Այթան Ֆարհադովա, OC Media

Ադրբեջանի իշխանությունները դավաճանության և ազգամիջյան ատելություն սերմանելու մեղադրանքով ձերբակալել են ազգությամբ թալիշ հետազոտող Իգբալ Աբիլովին։

Չորեքշաբթի Աբիլովի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել չորսամսյա նախնական կալանքը։ Հաղորդվում է, որ նրան արգելել են տեսակցել մարդկանց, այդ թվում՝ ընտանիքի անդամներին: Աբիլովին Պետական ​​անվտանգության ծառայությունը ձերբակալել է երկուշաբթի Ադրբեջանի հարավում գտնվող Բալա Կոլատան գյուղում։

Կառավարամետ Qafqazinfo.az լրատվական կայքը հայտնել է, որ Աբիլովը մեղադրվում է Հայաստանի անվտանգության ծառայությունների հետ աշխատելու համար։

Նրան մեղադրանք է առաջադրվել Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության դեմ «գործողություններ կազմակերպելու», «տարբեր երկրներից խառնարար ուժերի ներգրավման» և «էթնիկական հողի վրա ատելություն և թշնամություն առաջացնելուն ուղղված գործողություններ ձեռնարկելու» հոդվածներով։

Թալիշ հետազոտողը մեղադրվում է հայ ակադեմիականների հետ Skype-ով «գաղտնի բանակցությունների և գործարքների» համար։ Շոշափվում է Երևանի Ռուս-Հայկական համալսարանի Արևելագիտության ինստիտուտի ղեկավար Գառնիկ Ասատրյանի անունը, որին Ադրբեջանում մեղադրում են «Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության դեմ նպատակաուղղված աշխատանք տանելու մեջ»։

Qafqazinfo կայքը հաղորդել է, որ Աբիլովը կասկածվում է նաև «Վարդան Ոսկանյանին և Հայաստանի հատուկ ծառայության կազմակերպության հետ կապ ունեցող մյուսներին օգնություն ցուցաբերելու մեջ»։ Վարդան Ոսկանյանը Երևանի պետական ​​համալսարանի իրանագիտության ամբիոնի վարիչն է։

Աբիլովը Բելառուսում գործող Թալիշի ազգային ակադեմիայի հիմնադիրներից է և համանուն ամսագրի խմբագիրը։ Կազմակերպությունն ամսագիրը բնութագրում է որպես «թալիշների համապարփակ ուսումնասիրությանը նվիրված միջազգային առաջին գիտական ​​հրատարակություն»։

Աբիլովի հայրը՝ Շահին Աբիլովը, հերքել է որդուն ուղղված բոլոր մեղադրանքները։ Նա OC Media-ին ասել է, որ Աբիլովը, որը մանկուց ապրել է Բելառուսում, «Կովկասից մինչև Չինաստան» բազմաթիվ էթնիկ փոքրամասնությունների է հետազոտել,,այդ թվում՝ թալիշների։

Նա ասել է, որ որդուն Պետական ​​անվտանգության ծառայությունն առաջին անգամ մոտեցել է հունիսի 22-ին, երբ ոստիկանները նրան վեց ժամով հարցաքննության էին տարել: Հայրն ասել է նաև, որ որդուն հարցրել են տարբեր մարդկանց հետ ունեցած նրա հանդիպումների մասին։ Աբիլովն Ադրբեջանում հանդիպել և կապ է պահպանել բազմաթիվ մարդկանց հետ, որոնցից մի քանիսը էթնիկ թալիշներ են։

Շահին Աբիլովն ասել է, որ հաջորդ օրը որդին փորձել է լքել երկիրը, սակայն նրան կանգնեցրել են օդանավակայանում և առգրավել անձնագիրն ու հեռախոսը:

Թալիշների իրավունքներն ու մշակույթը տասնամյակներ շարունակ զգայուն թեմաներ են Ադրբեջանի իշխանությունների համար։ 1993-ին հարավային Ադրբեջանում հայտնվեց կարճատև անջատողական միություն, որն իրեն անվանեց Թալիշ-Մուղանի Ինքնավար Հանրապետություն: Շուտով նրա ղեկավարը ձերբակալվեց։

Դրանից հետո Ադրբեջանը հաճախակի է ձերբակալել թալիշ ակտիվիստների և մշակույթի գործիչների, այդ թվում՝ դավաճանության մեղադրանքով։

2020-ի նոյեմբերին թալիշ պատմաբան և ակտիվիստ Ֆախրադդին Աբբասովը մահացավ բանտում, որտեղ նա 16 տարի պատիժ էր կրում դավաճանության համար։

2021-ի ապրիլին թալիշ բլոգեր Ասլան Գուրբանովը դատապարտվեց յոթ տարվա ազատազրկման՝ «ազգային ատելություն հրահրելու» համար։

Ադրբեջանի թալիշների հասարակական խորհրդի 2021-ի զեկույցը, որը պաշտպանում է երկրում թալիշների իրավունքները, դատապարտում է Ադրբեջանի կառավարությանը թալիշերենը, ինքնությունը կամ սեփական լեզվով կրթություն ստանալու իրավունքները չհարգելու համար:

«Թալիշները որպես ժողովուրդ չեն ճանաչվում Ադրբեջանի կառավարության կողմից,- ասվում է զեկույցում։- Կառավարությունը թալիշներին փաստացի ձուլելու քաղաքականություն է վարում»։