Միջազգային ՀԿ-ները քննադատում են ԶՊՄԿ-ի գործադուլ արած աշխատակիցների դեմ «հաշվեհարդարը»

Տարբեր երկրների 25-ից ավելի իրավապաշտպան կազմակերպություններ համատեղ հայտարարություն են ստորագրել՝ դատապարտելով «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի» ութ աշխատակիցների նկատմամբ կիրառված «հաշվեհարդարի» մասին։

Կոմբինատի աշխատողները աշխատանքից ազատվել են աշխատանքային, էկոլոգիական, առողջապահական և սոցիալական պայմանների բարելավման պահանջով փետրվարին արած գործադուլից հետո։ Այժմ նրանց սպառնում է ավելի քան 4,7 մլրդ դրամ տուգանք, դատարանը արգելանք է դրել նրանց գույքի վրա (բացառությամբ դրամական միջոցների և բանկային հաշիվների)։

ԶՊՄԿ-ն երկրի ամենամեծ հանքարդյունաբերական ընկերությունն է և ամենախոշոր հարկատուներից մեկը, որի ընդհանուր բաժնետոմսերի 21,8%-ը պատկանում է Հայաստանի կառավարությանը։ 

2025-ի հունվարի 31-ին կոմբինատի աշխատողների գործադուլի ընթացքում նրանք իրենց աշխատանքային պայմանները որակել էին «անմարդկային» և լուրջ մտահոգություններ հայտնել տարածքում աղտոտման և թունավոր արտահոսքի ռիսկերի վերաբերյալ։

Գործադուլի ընթացքում հանքի գործունեությունը դադարեցվել էր։ Նրանք վերսկսեցին աշխատանքը փետրվարի 10-ին, այն բանից հետո, երբ աշխատողներն ու ընկերության ներկայացուցիչները համաձայնության եկան։

Նույն օրը ազատված աշխատողներից մեկը Ֆեյսբուքում հայտարարել էր, որ ԶՊՄԿ-ի ղեկավարության հետ համաձայնագիրը ներառում է նաև «բողոքի մասնակիցների նկատմամբ հետապնդումների բացառումը» և «բողոքի ակցիայի ութ մասնակիցների ազատման հրամանների վերանայումը»։ 

Ըստ իրավապաշտպան կազմակերպությունների տարածած հայտարարության՝ ընկերությունը հրաժարվել է վերականգնել աշխատողներին, որոնք այժմ իրավական միջոցներ են ձեռնարկել իրենց ազատումները բողոքարկելու համար։

Հայտարարությանը միացած կազմակերպությունների թվում են`

• Alyansa Tigil Mina (ATM) – Philippines
• Asia Pacific Network of Environmental Defenders (APNED) – Asia Pacific
• Buliisa Initiative for Rural Development Organisation (BIRUDO) – Uganda
• CEE Bankwatch Network – Czech Republic
• Centre for community mobilization and support (CCMS) – Armenia
• Centre for Research and Advocacy, Manipur (CRA) – South Asia
• Conseil Régional des Organisations Non Gouvernementales de Développement – DRC
• Global Labor Justice (GLJ) – US
• Green Advocates International (GAI) – Liberia
• Green Alternative – Georgia
• ICCN – Georgia
• Indigenous women Legal Awareness Group (INWOLAG) – Nepal
• Inisiasi Masyarakat Adat (IMA) Indonesia
• International Accountability Project (IAP) – Global
• Jamaa Resource Initiatives – Kenya
• JUHUDI Community Support Center – Kenya
• Lawyers’ Association for Human Rights of Nepalese Indigenous Peoples (LAHURNIP) Nepal
• Mines minerals & People – India
• Oyu Tolgoi Watch – Mongolia
• Bir Duino-Kyrgyzstan – Kyrgyzstan
• Latinoamerica Sustentable – Latin America
• Phenix Center – Jordan
• Rivers without Boundaries – Mongolia
• Samata – India
• Social Justice Center – Georgia
• Terranusa – Indonesia
• Uzbek Forum for Human Rights – Germany/Uzbekistan