«Վճարեք վառելիքով»․ Սիմոնյանի մասնակցությամբ տարածվող տեսանյութը դիփֆեյք է

Ֆեյսբուքի հայկական տիրույթում հունիսի 11-ին տարածվել է տեսանյութ՝ «Russia Today» (RT) մեդիահոլդինգի գլխավոր խմբագիր Մարգարիտա Սիմոնյանի մասնակցությամբ, որտեղ նա, իբր, հայտարարում է, որ ՀԱՊԿ անդամ երկրները՝ Հայաստանը, Բելառուսը և Ղազախստանը, պետք է Ռուսաստանին անվճար վառելիք տրամադրեն՝ որպես փոխհատուցում այն բանի համար, որ չեն ներգրավվել Ուկրաինայում ընթացող ռազմական գործողություններին։

«ՀԱՊԿ-ի պետությունները պարտավոր են Ռուսաստանին անվճար վառելիքով օգնեն։ Մենք նրանց երաշխավորում ենք անվտանգություն, իսկ նրանք մեզ՝ ի՞նչ։ Թող վճարեն վառելիքով՝ հաշվի առնելով, որ Ռուսաստանը հատուկ գործողություններ է իրականացնում և մինչև հիմա ՀԱՊԿ-ին չի ներգրավել ուղղակի մասնակցության, ինչը նախատեսված է մեր պայմանագրով... Այնպես որ, ղազախնե՛ր, հայե՛ր և բելառուսնե՛ր, եղեք բարի և վճարեք հաշիվը»,- տեսանյութում իբրև ասում է Սիմոնյանը:

Տեսանյութը տարածվել է ինչպես ֆեյսբուքյան էջերի, այնպես էլ մեծ հետևորդներ ունեցող հանրային անձանց կողմից։

Էկրանապատկերը՝ Հանրային խորհրդի նախկին նախագահ Ստյոպա Սաֆարյանի ֆեյսբուքյան էջից։

#CivilNetCheck-ն ուսումնասիրել է տեսանյութը և պարզել, որ այն կեղծ է․ Սիմոնյանի ձայնը և խոսքը վերարտադրվել է արհեստական բանականության միջոցով (Deepfake)։

Բնօրինակ տեսանյութը և Սիմոնյանի իրական խոսքը

Տարածվող տեսանյութի կադրերը վերացված են «Россия 1» հեռուստաալիքի «60 րոպե» հաղորդման մայիսի 15-ի եթերից։

Իրական հաղորդման ընթացքում Մարգարիտա Սիմոնյանը խոսում է բացառապես այլ՝ աշխարհաքաղաքական թեմաների մասին, այդ թվում՝ Ուկրաինայում ընթացող պատերազմի, ԱՄՆ-ի և Եվրոպայի միջև հարաբերությունների, Դոնալդ Թրամփի գործոնի, ինչպես նաև Չինաստանի հետ առևտրային հակասությունների համատեքստում Ռուսաստանի դերի վերաբերյալ։

Սիմոնյանը հարցազրույցում որևէ անդրադարձ չկա ՀԱՊԿ-ին կամ կառույցի անդամ երկրներին՝ Հայաստանին, Բելառուսին ու Ղազախստանին և չի հնչում վառելիքի տրամադրման վերաբերյալ որևէ պահանջ։

Տեխնիկական փորձաքննություն. ձայնը ուղեկցվում է AI-ով

Տեսանյութի տեխնիկական մանիպուլյացիան բացահայտելու նպատակով #CivilNetCheck-ը հոլովակն ուսումնասիրել է ինչպես բովանդակային, այնպես էլ տեխնիկական տեսանկյունից։

Համեմատությունը ցույց է տալիս, որ կեղծված տեսանյութում հնչող ձայնը չի համապատասխանում Սիմոնյանի իրական խոսքին՝ թե՛ բովանդակությամբ, թե՛ ձայնային ինտոնացիայով և խոսքի բնական հոսքով։

Բացի այդ, հոլովակը ստուգվել է արհեստական բանականությամբ ստեղծված բովանդակության հայտնաբերման մասնագիտացված գործիքով (Hive Moderation), որի վերլուծության համաձայն՝ ձայնը 99,1% և ավելի բարձր հավանականությամբ գեներացվել է արհեստական բանականության միջոցով (AI-Generated Speech)։