Արցախից տեղահանվածների նոր կենսաչափական փաստաթղթերում ծննդավայրի դաշտում «Ադրբեջան» նշելը միջազգային ստանդարտների պահանջ չէ, այլ Հայաստանի օրենսդրությամբ սահմանված կարգավորում, հայտարարում է «Արցախ» միությունը։ Կազմակերպությունը կոչ է անում կառավարությանը և Ազգային ժողովին փոփոխել օրենքը՝ հնարավորություն տալով անձնագրերում որպես ծննդավայր նշել բնակավայրը։
Նոյեմբերի 20-ին տարածած հայտարարությամբ միությունն արձագանքել է ՆԳՆ միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայության պարզաբանմանը։
Ինչպե՞ս է ՆԳՆ-ն հիմնավորում «Ադրբեջան» գրառումը
Նոյեմբերի 19-ին Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությունը հայտնել էր, որ Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված և ՀՀ քաղաքացիություն ստացած անձանց նոր կենսաչափական փաստաթղթերում ծննդավայրի դաշտում «Ադրբեջան» նշելը պայմանավորված է միջազգային ստանդարտներով։
Ըստ ծառայության՝ անձը հաստատող փաստաթղթերի թողարկումը կարգավորվում է Քաղաքացիական ավիացիայի միջազգային կազմակերպության (ICAO) 9303 ստանդարտով, իսկ ծննդավայրի նշման դաշտը՝ ISO 3166 ստանդարտով։
Ծառայությունից պարզաբանել էին, որ միջազգային կարգավորումներով չնախատեսված գրառումները կարող են խնդիրներ առաջացնել սահմանային անցակետերում։
ՆԳՆ-ի հաղորդմամբ՝ նախկին՝ կապույտ անձնագրերում ծննդավայրի նշումների վերաբերյալ տարբեր երկրների սահմանային վերահսկողություն իրականացնող մարմիններից բազմաթիվ ահազանգեր են ստացել։ Այդ խնդիրները նախկինում փորձել են կարգավորել գործընկերային ճանապարհով։
Նոր կենսաչափական համակարգի ներդրմամբ, ըստ ծառայության, սահմանվել է միասնական մոտեցում՝ միջազգային ստանդարտներին համապատասխանելու և սահմանային անցակետերում խնդիրներից խուսափելու համար։
Ի՞նչ է հակադարձում «Արցախ» միությունը
«Արցախ» միությունը, սակայն, պնդում է, որ միջազգային ստանդարտները չեն պարտադրում անձնագրում նշել ծննդյան պետությունը։
Կազմակերպության պարզաբանմամբ՝ ICAO 9303 ստանդարտը թույլ է տալիս որպես ծննդավայր նշել քաղաքը, ավանը, արվարձանը կամ պետությունը։ Իսկ ISO 3166-ը սահմանում է պետությունների և տարածքների անվանումների կոդավորման կանոնները, ոչ թե անձնագրում պետության պարտադիր նշման պահանջ։
Միությունը խնդրի պատճառ է համարում 2026 թվականի մայիսի 11-ին ընդունված և հոկտեմբերի 30-ից ուժի մեջ մտած «Անձը հաստատող փաստաթղթի մասին» օրենքը։
Ըստ հայտարարության՝ նախկին օրենքը թույլ էր տալիս ծննդավայրի դաշտում նշել պետությունը կամ անձի ցանկությամբ՝ բնակավայրը։ Նոր օրենքով, սակայն, նախատեսված է միայն պետության նշումը։
«Այսինքն՝ «Ադրբեջան» գրառումը հետևանք է ՀՀ օրենսդրի ընտրության, ոչ թե միջազգային պահանջի»,- նշված է հայտարարությունում։
Միությունը նաև նշում է, որ մինչև 1991 թվականը ծնված արցախցիները ծնվել են Խորհրդային Միությունում, իսկ անկախության տարիներին ծնվածների ծննդյան վկայականներում նշվել է Հայաստանի Հանրապետությունը կամ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը։
Կազմակերպությունը պահանջում է փոփոխել օրենքը և վերականգնել ծննդավայրի դաշտում բնակավայրը նշելու հնարավորությունը։
Միությունն առաջարկում է նաև մինչև օրենքի փոփոխությունը կասեցնել «Ադրբեջան» գրառմամբ փաստաթղթերի տրամադրումը այն անձանց, որոնք դեմ են այդ նշմանը։
Բացի այդ, կազմակերպությունը Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությունից պահանջում է հրապարակել միջազգային ստանդարտների այն կոնկրետ դրույթները, որոնք արգելում են բնակավայրի նշումը, ինչպես նաև ներկայացնել նախկին անձնագրերի պատճառով սահմանային անցակետերում առաջացած խնդիրների վերաբերյալ տվյալները։
«Արցախ» միությունը դիմել է նաև Մարդու իրավունքների պաշտպանին՝ առաջարկելով գնահատել նոր կարգավորման համաչափությունը և դիմել Սահմանադրական դատարան։












