ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի միջնորդները, ներկայացնելով տարբեր առաջարկներ Արցախի հարցի շուրջ, պետք է գոնե Ստեփանակերտում հստակ տեղեկանան հայկական կողմերի տեսակետների մասին: Դիվանագիտությունը շատերը բարդ բան են համարում և փորձում բանակցությունների ժամանակ «ճարպիկ» լինել, այնինչ դիմացի կողմը եզրահանգումներ անում է քո ասածից, և եթե ասածդ նրան Մադրիդյան սկզբունքներն առաջ մղելու ազդակներ է տալիս, ապա էլ ի՞նչ խնդիր: 2013թ. դեկտեմբերին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ֆրանսիացի և ամերիկացի համանախագահների ու Արցախի քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների հետ հանդիպումը, ապա 2014թ. մայիսին Բերձորում համանախագահներին ցույցով դիմավորելը Ջեյմս Ուորլիքին դրդեց խոստովանության, որ ինքը տեղյակ չէր Արցախում Մադրիդյան սկզբունքների դեմ տրամադրությունների մասին:
Հետևելով միջնորդների և արցախյան պաշտոնյաների հանդիպումների մասին աղքատ հաղորդագրություններին՝ կարող էինք եզրակացնել, որ արցախյան հասարակության կարծիքը միջնորդները չէին լսում: Ուորլիքի մայիսյան խոստովանությունը եկավ լրացնելու այս եզրակացությունը:
Միջնորդները գալիս էին Ստեփանակերտ և պաշտոնական շրջանակներից միշտ լսում «վերադարձ 1988թ. կարգավիճակին և տարածքներին չի կարող լինել»: Այս անողնաշար ձևակերպումը բոլորովին չի հակասում Մադրիդյան սկզբունքներին:
Նախագահի աշխատակազմը սխալ ազդակներ է հաղորդում միջազգային հանրությանը:
Արտգործնախարարությունը նույնպես քվազիդիվանագիտության գծի մեջ է: Միջնորդներն առավել շատ լսում էին մեղադրանքներ Ադրբեջանի հասցեին, շրջափակման և այլ հարցերի շուրջ, բայց ոչ հստակ արտահայտված կարծիք Մադրիդյան սկզբունքների վերաբերյալ: Դրա համար էլ միջնորդների ելույթներում անընդհատ խոսվում էր ԼՂԻՄ մաս չհանդիսացող տարածքներն Ադրբեջանին զիջելու և «Լեռնային Ղարաբաղում բնակվող հազարավոր մարդկանց մեկուսացման ու կախվածության կապանքներից ազատելու մասին»: Նման անհամաչափ վերաբերմունքն արցախյան «դիվանագիտության» ձեռքբերումն է: Մեկուսացման ու կախվածության կապանքների տպավորությունը միջնորդները ստացել էին ԼՂՀ նախագահականում և ԱԳՆ-ում հանդիպումների ժամանակ:
Մադրիդյան սկզբունքների մասին լրագրողների հարցերին արցախյան պաշտոնյաները խուսափողական պատասխաններ էին տալիս: Առաջին անգամ այս ավանդույթը 2014թ. հուլիսին խախտեց Արցախի վարչապետը: Նրա հայտարարությունն առ այն, որ Մադրիդյան սկզբունքները անընդունելի են Արցախի համար, արդեն տեղ է գտնում միջազգային լրատվամիջոցների վերլուծականներում: Սա կարևոր առաջընթաց է: Կարևոր է նաև այն, որ միջազգային հանրությունը հստակ ազդակներ ստանա, որ Արցախը ոչ մի տարածք չի հանձնելու, և որ Արցախի ճանաչումը նույնպես կարող է դառնալ խնդրի լուծման տարբերակ: Սա է հայկական կողմերի աշխատանքի ուղղությունը, հենց սա պետք է Արցախի նախագահականում լսեն միջնորդները, սա պետք է ողողի ամբողջ միջազգային մամուլը, սա պետք է հասցնենք այլ երկրների որոշում ընդունողներին: Դրա համար Արցախում նոր որակի իշխանություններ են պետք, իշխանություններ, որոնք հստակ կպաշտպանեն մեր ժողովրդի շահերն ու կկարողանան դա պարտադրել այլոց:
Հայկ Խանումյան










