Ալեքսանդր Պրախտ
Հայաստանում գործարկման համար առանձնացվել են փոքր մոդուլային ռեակտորների ամերիկյան 4 առավել նպատակահարմար տեխնոլոգիաները։ Այս մասին հայտնում են Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանությունից։
Դեսպանատնից հայտնում են, որ «Սարջենթ և Լունդի» ընկերությունը Հայաստանում ավարտին է հասցրել ՀԱԷԿ-ը նոր առաջադեմ ամերիկյան փոքր մոդուլային ռեակտորների տեխնոլոգիաներով փոխարինելու կենսունակության վերաբերյալ նախնական տեխնիկատնտեսական գնահատումը։
«ԱՄՆ պետքարտուղարության «Հիմնարար ենթակառուցվածքներ՝ փոքր մոդուլային ռեակտորների տեխնոլոգիայի պատասխանատու օգտագործման համար» ծրագրի շրջանակում մայիսի 19-ից 22-ը Հայաստանում էին «Սարջենթ և Լունդի» ընկերության փորձագետները՝ ապահովելու շարունակական տեխնիկական խորհրդատվություն փոքր մոդուլային ռեակտորների տեխնոլոգիայի վերաբերյալ։ «Սարջենթ և Լունդի» ընկերությունը, աշխատելով ՀՀ պաշտոնյաների հետ, ավարտին է հասցրել ՀԱԷԿ-ը նոր առաջադեմ ամերիկյան փոքր մոդուլային ռեակտորների տեխնոլոգիաներով փոխարինելու կենսունակության վերաբերյալ նախնական տեխնիկատնտեսական գնահատումը»,- ասված է ԱՄՆ դեսպանատան հայտարարության մեջ։
Ամերիկյան ընկերության դիտարկմամբ՝ ուշադրության կենտրոնում են եղել միջուկային անվտանգության, ապահովության ու չտարածման ամենաբարձր ստանդարտները, դիտարկվել են ՀԱԷԿ-ը շահագործումից հանելուց հետո փոխարինող կարողություններ ձևավորելու տարբերակները, տեխնիկական աջակցությունը ներդաշնակեցվել է ԱԷՄԳ-ի լավագույն փորձի հետ:
Ավելի վաղ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Դավիթ Խուդաթյանը հայտնել էր, որ նոր ատոմակայանի տիպը մոդուլային կլինի:
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ ատոմակայանի մոդելի ընտրության հարցում քաղաքական ընտրություն չի արվելու, հարցը տնտեսական է։
Հարցի շուրջ աշխատանքներ են տարվում Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Հարավային Կորեայի, Չինաստանի հետ։
Մոդուլային ատոմակայանները բաղկացած են համեմատաբար փոքր հզորությամբ ռեակտորներից (սովորաբար մինչև 300 մեգավատ), որոնք արտադրվում են գործարանային պայմաններում և պատրաստ վիճակում տեղափոխվում տեղակայման վայր։ Սա թույլ է տալիս կրճատել կառուցման ժամկետներն ու ծախսերը, ինչպես նաև նվազեցնել շինարարական ռիսկերը։ Այսպիսի կայանների հիմնական առավելություններից է անվտանգության բարձր մակարդակը։
Հարավային Կովկասում միակ՝ Մեծամորի ատոմակայանը (ՀԱԷԿ) շահագործման է հանձնվել 1976-ին։ 1988-ի երկրաշարժից հետո դրա շահագործումը դադարեցվեց, էներգաբլոկներից մեկը՝ կոնսերվացվեց։ 1990-ականների երկրորդ կեսին շահագործվեց ՀԱԷԿ-ի մեկ էներգաբլոկը՝ 400 Մվտ հզորությամբ, որի շահագործման ժամկետն ավարտվում էր 2016-ին։ Վերազինումից հետո ներկայում շահագործման ժամկետը երկարաձգվել է մինչև 2036-ը՝ ևս երեք տարի ավելացնելու հնարավորությամբ։ ՀԱԷԿ-ը ներկայում ապահովում է Հայաստանում արտադրվող էլեկտրաէներգիայի մոտ ⅓-ը։
Պատմություններ
