Լիա Ավագյան
TRIPP նախագիծը ժամանակի ընթացքում կարող է ներառել խողովակաշարեր, էլեկտրաէներգիայի փոխանցման գծեր և օպտիկամանրաթելային ենթակառուցվածք՝ ճանապարհների ու երկաթուղիների հետ մեկտեղ, ասել է Հայաստանի ԱՄՆ-ում դեսպան Նարեկ Մկրտչյանը The Heritage Foundation-ի The Parliament ծրագրին տված հարցազրույցում:
Հարցազրույցը տեղի է ունեցել օգոստոսի 8-ից առաջ՝ Հայաստան-Ադրբեջան խաղաղության համաձայնագրի նախաստորագրման առաջին տարեդարձի կապակցությամբ, և հրապարակվել է երկուշաբթի։
Միջազգային խաղաղության և բարգավաճման «Թրամփի երթուղի» ծրագիրը (TRIPP) անցնելու է Հայաստանի հարավով և Ադրբեջանը կապելու է նրա էքսկլավ Նախիջևանի հետ։ Մկրտչյանն ասել է, որ նախագիծը պետք է դիտարկել ավելին, քան պարզապես տրանսպորտային երթուղի։
«Սա միայն ճանապարհների ու երկաթուղու մասին չէ»,- ասել է դեսպանը։ Նրա խոսքով՝ ենթակառուցվածքը կարող է ներառել օպտիկամանրաթելային մալուխներ, էլեկտրահաղորդման գծեր և հնարավոր է՝ խողովակաշարեր։
Մկրտչյանը TRIPP-ը կապել է Հայաստանի ավելի լայն՝ «Խաղաղության խաչմերուկ» նախաձեռնության հետ, որը նպատակ ունի վերաբացել տարածաշրջանային տրանսպորտային կապերը՝ միաժամանակ պահպանելով այն երկրների ինքնիշխանությունն ու իրավազորությունը, որոնց տարածքով դրանք անցնում են։
Նրա խոսքով՝ նախագիծը կարող է օգնել ձևավորել նոր մատակարարման շղթաներ՝ Եվրոպան կապելով Հարավային Կովկասի, Կենտրոնական Ասիայի և Մերձավոր Արևելքի հետ։
Հայաստանով նախատեսվող երթուղին մոտ 42 կիլոմետր երկարություն ունի և անցնում է երկրի՝ Իրանի հետ սահմանին մոտ։ Նախագծի շուրջ առկա մտահոգությունների վերաբերյալ Մկրտչյանն ընդգծել է, որ TRIPP-ը կգործի հայկական ինքնիշխանության ներքո։ Նա ասել է նաև, որ տարածաշրջանային կապակցվածության աճը կարող է օգտակար լինել Իրանի, ինչպես նաև Թուրքիայի, Վրաստանի և Ռուսաստանի համար։
TRIPP-ի մասին հայտարարվել է 2025-ի օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կնքված համաձայնություններից հետո, երբ վարչապետ Հայաստանը և Ադրբեջանը նախաստորագրեցին խաղաղության համաձայնագիր՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի ներկայությամբ։
Մկրտչյանի խոսքով՝ վերջին տարվա զարգացումները ցույց են տվել, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև տնտեսական փոխգործակցությունը կարող է սկսվել դեռ մինչև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը կամ վերջնական խաղաղության պայմանագրի ստորագրումը։ Նա որպես օրինակ նշել է Հայաստանի կողմից ադրբեջանական վառելիքի գնումները և ադրբեջանական տարածքով՝ Ռուսաստանից և Ղազախստանից Հայաստան բեռների տարանցման իրականացումը։
Պատմություններ
