Խարդախները կրկին օգտագործում են դիփֆեյքեր՝ գումար կորզելու համար 

Հայկ Հովհաննիսյան, #CivilNetCheck

Վերջին օրերին սոցիալական ցանցերում ակտիվորեն տարածվում է գովազդային տեսանյութ, որտեղ հայտնի հայ հումորիստ և հաղորդավար Գարիկ Մարտիրոսյանն իբր բացահայտում է իր «հաջողության գաղտնիքը» և խորհուրդ է տալիս ներդրում կատարել կասկածելի հարթակում։

Հայաստանյան օգտատերերին կեղծ էջերի միջոցով թիրախավորող գովազդային տեսանյութում «Երկիր Մեդիա» հեռուստաալիքի հաղորդավարուհին ռուսերենով իբր հաղորդում է, թե Գարիկ Մարտիրոսյանը բացահայտել է հեշտ գումար աշխատելու հարթակ։ 

Այնուհետև տեսանյութում հայտնվում է Գարիկ Մարտիրոսյանի հարցազրույցից հատված, որտեղ նրա ձայնը պատմում է «WhatsApp AI» անվամբ ներդրումային հարթակի մասին, որի օգնությամբ նա իբր հարստացել է։ Տեսանյութին կից հղումը տանում է նշված հարթակ։

Կեղծ տեսանյութերում ձայները սինթեզված են արհեստական բանականությամբ

Իրականում տարածվող տեսանյութերն ամբողջությամբ կեղծ են և ստեղծվել են դիփֆեյք տեխնոլոգիաների միջոցով։ Ներդրումային հարթակը ևս կեղծ է։

#CivilNetCheck-ի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ տեսանյութում օգտագործվել են «Երկիր Մեդիա» հեռուստաալիքի «Երկիրն այսօր» հաղորդման եթերից հաղորդավարուհի Ինեսա Սուքիասյանի պատկերն ու սինթեզված ձայնը՝ ռուսերեն խոսքի գեներացման համար։

Նույն կերպ Գարիկ Մարտիրոսյանի մասնակցությամբ կադրերը վերցված են 2023-ի փետրվարին նրա տված հարցազրույցից, որտեղ նա չէր խոսել որևէ ներդրումային հարթակի մասին։

Սա տարածված խարդախության սխեմա է, երբ նախ հաղորդավարի սինթեզված ձայնի միջոցով հայտարարվում է ցնցող լուր հայտնի անձի մասին, այնուհետև արդեն հայտնի մարդու ձայնի և պատկերի կեղծման միջոցով խորհուրդ է տրվում օգտվել ներդրումային հարթակից կամ գումարի հետվերադարձի ծառայությունից։

Տես՝ Հայտնի անձանց և լրագրողների դիփֆեյքերով կրկին խարդախություն է տարածվում

«WhatsApp AI» անվամբ հարթակը ներկայանում է որպես նորարական ներդրումային հարթակ՝ արհեստական բանականության հիման վրա գործող։ Կայքը խոստանում է ամսական մինչև 14,000 եվրո եկամուտ, բացի այդ շտապեցնող տեքստերի միջոցով՝ «մնացել է ընդամենը 12,582 տեղ 100,000-ից», «անցագիրը վավեր է 24 ժամ դրդում են արագ գործելու»։

Ըստ տվյալների՝ կայքի դոմեյնը գրանցվել է ընդամենը մի քանի օր առաջ՝ 2025-ին ապրիլի 23-ին, անանուն ծառայության միջոցով, իսկ հետքերը տանում են դեպի Ուկրաինա։

Հարթակում պահանջվում է մուտքագրել անձնական տվյալներ, այդ թվում՝ հեռախոսահամար, անուն և էլեկտրոնային հասցե։ Տվյալները տրամադրելուց հետո շուտով խարդախները զանգահարում են նշված հեռախոսահամարին և փորձում զոհերից գումար կորզել՝ ներդումային հարթակի «հաշվեհամարը լիցքավորելու» կամ այլ պատրվակներով։ 

Նմանատիպ խարդախությունների տարածման նպատակով խարդախներն ավելի վաղ օգտագործել են նաև 1in.am-ի հաղորդավարի, «Ազատություն» ռադիոկայանի լրագրողների, ինչպես նաև գործարար Ռուբեն Վարդանյանի, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և մի շարք այլ հայտնի անձանց դիփֆեյքերը։

Ֆինանսական խարդախությունների թիրախում հայտնվելուց խուսափելու համար խորհուրդ է տրվում չսեղմել կասկածելի գովազդների հղումներին, չտրամադրել անձնական տվյալներ կասկածելի կայքերին և չփոխանցել գումարներ անհայտ ներդրումային ընկերություններին։