Անգելա Մերկելի՝ հայ լինելու և «Այծեմլիկ Մերգելյան» կոչվելու լուրը կեղծ է

Հայկ Հովհաննիսյան, #CivilNetCheck

Սոցիալական ցանցերի հայկական տիրույթում ակտիվ տարածվում են գրառումներ, թե Գերմանիայի նախկին կանցլեր Անգելա Մերկելը հայտարարել է իր հայկական ծագման մասին։ Ըստ այդ հրապարակումների՝ Մերկելն իբր խոստովանել է, որ իր իրական անունն Այծեմլիկ Մերգելյան է և մտադիր է տեղափոխվել Հայաստան։

Այս տեղեկությունը տարածվում է «ՑՆՑՎԵԼ Է ԱՄԲՈՂՋ ԳԵՐՄԱՆԻԱՆ» տիպի սենսացիոն վերնագրերով, որոնք ուղեկցվում են Մերկելի` Արարատ լեռան, Երևանի և Խոր Վիրապի ֆոնին լուսանկարներով:

Ի՞նչ է հայտնի Մերկելի ծագման մասին

Անգելա Մերկելի պաշտոնական և մանրամասն փաստագրված կենսագրությունը միանշանակ հերքում է նրա հայկական ծագման մասին տեղեկությունները:

Մերկելի ծննդյան անունը Անգելա Դորոթեա Կասներ է: Նրա տոհմածառում գերմանական և լեհական արմատներ են: Հայրական պապը՝ Լյուդվիգ Կազմիերչակը, ծագումով լեհ էր, և 1930-ականներին իր ազգանունը գերմանականացրել է՝ դարձնելով Կասներ։ Մերկելի մայրը՝ Հերլինդ Կասները (օրիորդական ազգանունը՝ Յենցշ), գերմանուհի էր։

Մերկել ազգանունը, որը կեղծ լուրերում փորձում են կապել «Մերգելյան»-ի հետ, նա ստացել է իր առաջին ամուսնուց՝ Ուլրիխ Մերկելից։ Նրանք ամուսնալուծվել են 1982-ին, սակայն նա պահպանել է ամուսնու ազգանունը։

Հոդվածներում առկա են պնդումներ, թե Մերկելի հայկական ծագման մասին «փաստաթղթերը գտնվում են Բունդեսթագի արխիվներում», ինչը հորինվածք է։ Գերմանիայի խորհրդարանի՝ Բունդեսթագի արխիվները հասանելի են հանրությանը և որևէ հիմք չկա կարծելու, թե նման տեղեկություն կարող էր աննկատ մնալ։

Ինչպե՞ս են տարածվում կեղծ գրառումները

Սոցցանցերում այս տեղեկությունը տարածում են «Միասնական Հայաստան», «Armenia Cool», «Այս Պահին», «Լրահոս», «Բա չիմացա՞ք», «Info Լուրեր» և բազմաթիվ այլ ֆեյսբուքյան էջեր։ Գրառումները հավաքել են տասնյակ հազարավոր դիտումներ, հարյուրավոր կիսումներ և մեկնաբանություններ։

Նշված էջերը հայտնի են սենսացիոն ոճով կեղծ կամ հնացած տեղեկությունների տարածմամբ՝ առաջարկելով շարունակությունը կարդալ արտաքին աղբյուրներում։ Գրառումների մեծ մասին կցված հղումները տանում են arminfonews.ru կամ նմանատիպ կասկածելի կայքեր:

Կայքում տեղադրված հոդվածը պարունակում է մտացածին մանրամասներ Մերկելի «հայկական արմատների» և Հայաստան այցելելու ցանկության մասին՝ առանց որևէ փաստական հիմքի կամ հավաստի աղբյուրի նշման։ 

Ուշագրավ է, որ այս տեղեկությունը սոցցացնցերում սունկ էջերի կողմից շրջանառվում է առնվազն 2024-ի հոկտեմբերից և պարբերաբար մեծ տարածում ստանում հայ օգտատերերի շրջանում։

Ովքե՞ր են տարածում այս կեղծ լուրը

Whois տվյալների համաձայն՝ arminfonews.ru կայքը գրանցվել է 2019-ին Ռուսաստանում գտնվող հոսթինգում, իսկ սեփականատերերի տվյալները թաքցված են։ Կայքի հոդվածները հիմնականում մտացածին են, հավանաբար ստեղծված արհեստական բանականության միջոցով և զուրկ են փաստական հիմքերից։

Հաճախ գրառումներին կից հղումները տանում են փակ Telegram ալիքներ, որոնց բաժանորդագրվելու համար անհրաժեշտ է հայտ ուղարկել։ 

Մեր ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ այդ հայտերը չեն հաստատվում, այլ մնում են «սպասման» կարգավիճակում՝ արհեստականորեն բարձրացնելով ալիքի «հետևորդների» թիվը, հավանաբար հետագա վաճառքի նպատակով։

Կեղծ լուրեր տարածող էջերից մեկի ստեղծողը՝ մեդիա-ձեռնարկատեր Արմեն Թումասյանը, ավելի վաղ #CivilNetCheck-ին հաստատել էր, որ նման էջերի հրապարակումների պրոցեսը ավտոմատացված է, իսկ դրանց հիմնական նպատակը մեծ լսարան հավաքելն ու հետագայում էջերի վաճառքն է։

Տես՝ Կեղծ լուրերի բիզնես․ ինչպես են հազարավոր հետևորդներ ունեցող էջերը մոլորեցնում օգտատերերին

Այսպիսով, սոցցանցերում շրջանառվող տեղեկությունը, թե Գերմանիայի նախկին կանցլեր Անգելա Մերկելը հայ է, իսկ նրա իրական անունը՝ Այծեմլիկ Մերգելյան, ամբողջությամբ կեղծ է։